Các nguyên đơn bao gồm Elsevier, Cengage Learning, Hachette Book Group, Macmillan Publishers và McGraw Hill - những đơn vị xuất bản sách và tạp chí ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Turow, cựu chủ tịch Authors Guild, sẽ đại diện cho các tác giả trong vụ kiện. Vụ án, mang tên Elsevier Inc. et al. v. Meta Platforms, Inc. and Mark Zuckerberg, đã được nộp tại Tòa án Quận phía Nam bang New York, Mỹ.
Đây là vụ kiện vi phạm bản quyền đầu tiên do các nhà xuất bản khởi xướng nhằm vào một công ty AI. Vụ kiện cũng hướng tới việc mở rộng thành một vụ kiện tập thể đại diện cho các chủ sở hữu bản quyền khác có yêu cầu tương tự đối với Meta và Zuckerberg. Trước đó, phần lớn các vụ kiện trong lĩnh vực này do các tác giả và nhà sáng tạo nội dung khởi xướng, chẳng hạn như vụ kiện tập thể chống lại Anthropic. Các nhà xuất bản đang yêu cầu bồi thường thiệt hại và các biện pháp ngăn chặn, bao gồm cả yêu cầu tiêu hủy toàn bộ các bản sao vi phạm mà Meta đang nắm giữ hoặc kiểm soát.
“Luật Bản quyền từ lâu đã là nền tảng để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Và sự bảo vệ này hiện cần thiết hơn bao giờ hết,” CEO của Macmillan, Jon Yaged, cho biết trong một tuyên bố giải thích lý do tham gia vụ kiện. “Thật không thể chấp nhận được khi một trong những công ty giá trị nhất thế giới lại lựa chọn đánh cắp hàng triệu tác phẩm từ các nhà sáng tạo để trục lợi cho riêng mình.”
Chủ tịch kiêm CEO của McGraw Hill, Philip Moyer, cho biết dù công ty tin vào vai trò quan trọng của AI trong giáo dục, “chúng tôi cũng tin vào việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nền tảng của các tác giả trên toàn cầu - những người tạo ra nội dung gốc. Thị trường cấp phép nội dung cho các công ty AI là hoàn toàn khả thi, và đã được chứng minh rằng các mô hình AI vẫn có thể được xây dựng và đổi mới mà không vi phạm các quyền này.”
Vụ kiện chỉ ra nhiều hành vi bị cho là vi phạm bản quyền từ phía Meta. Theo đó, việc sao chép trái phép đang làm suy yếu các nỗ lực ký kết thỏa thuận cấp phép nội dung giữa các công ty AI và nhà xuất bản. Đơn kiện cho biết Meta từng cân nhắc các thỏa thuận cấp phép với các nhà xuất bản lớn, và trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2023 đã thảo luận về việc tăng ngân sách “cấp phép dữ liệu” từ 17 triệu USD lên 200 triệu USD. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị hủy bỏ sau khi vấn đề được báo cáo lên Zuckerberg và có chỉ đạo dừng các nỗ lực cấp phép. Đơn kiện trích lời một nhân viên Meta giải thích: “nếu chúng ta cấp phép dù chỉ một cuốn sách, chúng ta sẽ không thể tiếp tục dựa vào chiến lược ‘sử dụng hợp lý’ (fair use).”
Đơn kiện cũng đề cập đến lo ngại ngày càng gia tăng rằng AI, bao gồm cả Llama, đang cho phép tạo ra các văn bản cạnh tranh với tác phẩm do con người viết. Theo đó, có người dùng đã tạo ra một “cuốn tiểu thuyết hư cấu dài 100 chương” chỉ với một lệnh duy nhất bằng Llama 3.1 70B. Một tác giả khác đã xuất bản ba cuốn sách trong ba tháng và vô tình để lại trong bản in một đoạn lệnh AI yêu cầu “viết lại” nội dung “theo phong cách” của một tác giả cụ thể. Một tác giả khác, tự nhận là bestseller quốc tế và thuộc top 10 trên Amazon, đã xuất bản 171 cuốn sách trong 7 năm và cũng để lại lỗi tương tự liên quan đến nội dung do AI tạo ra.
“Hiệp hội các Nhà xuất bản Mỹ” (Association of American Publishers) “hoàn toàn ủng hộ vụ kiện tập thể quan trọng này, bởi nó cho thấy rõ Meta đã đưa ra những quyết định có tính toán nhằm làm giàu cho mình từ các tài sản văn học mà họ không tạo ra và không sở hữu, trong khi họ hoàn toàn có thể hợp tác với các nhà xuất bản và tác giả,” CEO Maria Pallante cho biết. Tổ chức này cũng đang hỗ trợ các vấn đề pháp lý liên quan đến vụ kiện.
Trong một tuyên bố, Authors Guild cho biết họ “hoan nghênh các nhà xuất bản và các nguyên đơn khác đã khởi xướng vụ kiện này - một bước tiến quan trọng trong nỗ lực buộc các công ty AI phải chịu trách nhiệm đối với việc sử dụng trái phép tác phẩm của các tác giả trên quy mô lớn,” đồng thời bày tỏ sự “đặc biệt biết ơn” đối với Turow vì đã đại diện cho quyền lợi của các tác giả trong vụ kiện.
- Theo: Publishers Weekly