Như Alison Wood Brooks, giảng viên Đại học Harvard, đã chỉ ra, những câu chuyện xã giao là điểm khởi đầu hoàn toàn phù hợp. Sai lầm nằm ở việc chúng ta ở lại quá lâu trong những cuộc trò chuyện hời hợt ấy.

Nghiên cứu của Michael Kardas và các đồng nghiệp cho thấy chúng ta thường xuyên đánh giá quá cao mức độ ngượng ngùng khi trò chuyện sâu sắc với người lạ, đồng thời đánh giá thấp mức độ quan tâm của người khác đối với những điều mình chia sẻ. Điều này tạo nên thứ mà các nhà nghiên cứu gọi là “rào cản tâm lý đối với những cuộc trò chuyện sâu sắc”.

Trên thực tế, những cuộc trò chuyện ấy ít gây ngượng ngùng hơn chúng ta tưởng, đồng thời khiến người tham gia cảm thấy gắn kết hơn và hạnh phúc hơn.

Khi bạn chủ động chia sẻ điều gì đó chân thật trước, bạn trao cho người kia sự cho phép để họ làm điều tương tự. Bạn không cần phải tiết lộ nỗi bất an sâu kín nhất của mình mới được xem là “chân thật”. Đôi khi, chỉ cần kể về một điều khiến bạn thực sự hào hứng cũng đủ để mở ra một cuộc trò chuyện sâu sắc hơn.

Khi nghĩ về việc lắng nghe, chúng ta thường hình dung một hành động khá thụ động: giữ im lặng và để người khác nói. Nhưng lắng nghe tốt đòi hỏi nhiều hơn việc chỉ gật đầu đồng tình.

Guy Itzchakov và các đồng nghiệp định nghĩa lắng nghe chất lượng cao là sự lắng nghe “đồng cảm, chú tâm và không phán xét”. Trong các thí nghiệm của họ, những người trò chuyện với người biết lắng nghe theo cách này cảm thấy ít lo âu trong các tình huống xã hội hơn.

Một cách để thực hiện điều đó là đặt những câu hỏi tiếp nối dựa trên điều người kia vừa nói. Nghiên cứu cho thấy cách làm này giúp bạn trở nên dễ mến hơn trong mắt người đối diện.

Chẳng hạn, nếu ai đó nhắc đến những món ăn bà của họ thường nấu, bạn có thể hỏi món nào trong số đó là món họ thích nhất. Các nhà nghiên cứu cũng khuyên chúng ta thể hiện rằng mình thực sự lắng nghe bằng cách nhắc lại ý người kia vừa chia sẻ hoặc quay trở lại một chi tiết họ từng đề cập trước đó. Những hành động nhỏ như vậy cho thấy đối phương thực sự được lắng nghe, chứ không chỉ đơn thuần có người ngồi im bên cạnh.

Phần lớn chúng ta tham dự các sự kiện xã hội hoặc cuộc họp với đầu óc trống rỗng, rồi hy vọng cuộc trò chuyện sẽ tự diễn ra suôn sẻ.

Trong những nghiên cứu được Alison Wood Brooks trình bày trong cuốn sách Talk xuất bản năm 2025, 27% người tham gia dành ít nhất năm phút để chọn trang phục trước khi đến một nơi mà họ dự kiến sẽ trò chuyện với người khác, nhưng chỉ 18% dành thời gian suy nghĩ xem mình sẽ nói về điều gì.

Một nửa số người được hỏi cho rằng chuẩn bị chủ đề trước sẽ khiến cuộc trò chuyện kém thú vị hơn. Một số người còn lo ngại rằng việc đó sẽ khiến cuộc trò chuyện trở nên gượng ép hoặc giống như một kịch bản được viết sẵn.

Tuy nhiên, nghiên cứu của Brooks lại cho thấy điều ngược lại. Chỉ cần dành khoảng 30 giây để nghĩ ra một vài chủ đề có thể trao đổi, mọi người đã có những cuộc trò chuyện trôi chảy hơn, ít khoảng lặng ngượng ngùng và ít vấp váp trong lời nói hơn. Sau đó, họ cũng cảm thấy bình tĩnh và tự tin hơn.

Bạn chỉ cần chuẩn bị một vài điều trong cuộc sống mà mình muốn kể với người khác, cùng một vài câu hỏi mà mình thực sự muốn biết câu trả lời.

Hai nửa tạo nên một cuộc trò chuyện tuyệt vời

Nhìn lại, nữ diễn viên kia đã làm đúng mọi điều mà những lời khuyên giao tiếp kinh điển vẫn hướng dẫn. Cô tò mò, đặt ra những câu hỏi tuyệt vời và khiến tôi cảm thấy mình quan trọng. Nhưng cô chưa thực sự cho phép tôi hiểu thêm về con người cô. Vì thế, điều đáng lẽ có thể trở thành một sự kết nối chân thành lại biến thành một cuộc phỏng vấn được thực hiện rất khéo léo.

Lắng nghe tốt là một trong những điều ấm áp nhất chúng ta có thể dành cho người khác. Nhưng một cuộc trò chuyện chỉ thực sự trở thành sự kết nối khi cả hai cùng chia sẻ điều gì đó về bản thân. Khi chúng ta giữ lại quá nhiều, người đối diện sẽ có rất ít điều để tìm thấy sự đồng điệu, cho dù những câu hỏi của chúng ta có hay đến đâu.

- Theo: Francesca Tighinean

AI có thể đưa ra một câu trả lời ngay lập tức, nhưng kỹ năng giao tiếp chỉ hình thành khi chúng ta hiểu bản thân, hiểu người khác và thực hành trong những tình huống thực tế. Nếu muốn chủ động rèn luyện những năng lực này, bạn có thể bắt đầu từ những cuốn sách của Alpha Books:

1/ Trí tuệ xúc cảm – Daniel Goleman

Để hiểu người khác, trước hết cần hiểu chính mình. “Trí tuệ xúc cảm” giúp người đọc nhìn rõ hơn mối quan hệ giữa lý trí và cảm xúc, đồng thời hiểu vì sao khả năng nhận biết và điều chỉnh cảm xúc lại có ảnh hưởng lớn đến cách chúng ta làm việc, giao tiếp và xây dựng các mối quan hệ. Đây là nền tảng phù hợp cho kỹ năng thứ ba trong bài viết: đọc hiểu người khác thay vì vội vàng để AI “đọc vị” họ.

2/ Nghệ thuật giao tiếp để thành công – Leil Lowndes

Thay vì học thuộc những câu trả lời do AI tạo ra, cuốn sách cung cấp 92 thủ thuật giao tiếp xoay quanh những tình huống rất đời thường: cách bắt đầu một cuộc trò chuyện, tạo thiện cảm, sử dụng ánh mắt, ngôn ngữ cơ thể và lắng nghe. Điểm đáng chú ý là những kỹ năng này cần được đưa vào thực tế thay vì chỉ đọc và ghi nhớ.

3/ Nghệ thuật kết nối đỉnh cao trong giao tiếp – John C. Maxwell

Nếu vấn đề của bạn không chỉ là “nói gì” mà là làm thế nào để thực sự kết nối với một người khác, đây là một lựa chọn phù hợp. John C. Maxwell nhấn mạnh rằng kết nối không phải năng khiếu bẩm sinh mà là một kỹ năng có thể rèn luyện. Cuốn sách tập trung vào những nguyên tắc và hành động cụ thể để xây dựng mối quan hệ với người khác.

4/ Nghệ thuật giao tiếp để thành công nơi công sở – Leil Lowndes

Những cuộc trò chuyện khó khăn xuất hiện rất nhiều trong môi trường làm việc: bất đồng với đồng nghiệp, xử lý một người khó tính, thể hiện quan điểm với cấp trên hay giải quyết những vấn đề nhạy cảm. Cuốn sách đưa ra 72 thủ thuật hướng đến những tình huống giao tiếp thực tế nơi công sở, trong đó có các yếu tố như sự tự tin, quan tâm và cách xây dựng quan hệ với đồng nghiệp.

5/ 25 thuật đắc nhân tâm – John C. Maxwell

Giao tiếp không chỉ là cách nói chuyện mà còn là khả năng tạo dựng quan hệ và khiến người khác cảm thấy được tôn trọng.  “25 thuật đắc nhân tâm” tập trung vào những cách thức xây dựng thiện cảm, chinh phục lòng người và tạo ra những mối quan hệ tốt đẹp hơn trong cuộc sống cũng như công việc.