Thông qua Dolly Parton’s Imagination Library, chương trình đọc sách dành cho trẻ nhỏ do bà sáng lập năm 1995, hàng triệu đứa trẻ đã có cơ hội sở hữu những cuốn sách đầu tiên của mình.
Một món quà bắt đầu từ câu chuyện của gia đình
Imagination Library ra đời từ một ký ức rất riêng của Dolly Parton. Bà lớn lên trong một gia đình nghèo ở vùng núi Tennessee, trong một gia đình đông con. Cha bà không biết đọc và viết – một trải nghiệm có ảnh hưởng sâu sắc đến cách Dolly nhìn nhận giá trị của giáo dục và sách.
Năm 1995, bà thành lập Imagination Library tại quê hương mình, với một ý tưởng hết sức đơn giản: mỗi tháng gửi miễn phí một cuốn sách phù hợp với lứa tuổi tới tận nhà của một đứa trẻ.
Đối tượng ban đầu là trẻ em từ khi chào đời đến 5 tuổi. Chương trình không yêu cầu gia đình phải chứng minh thu nhập. Mục tiêu là để mọi đứa trẻ, bất kể hoàn cảnh kinh tế, đều có cơ hội lớn lên cùng sách.
Theo Imagination Library, Dolly muốn những cuốn sách được gửi đến tận nhà để trẻ em có thể cảm nhận sách như một phần quen thuộc của cuộc sống gia đình, thay vì chỉ gặp sách ở trường học hay thư viện.
Từ vài nghìn cuốn sách đến hơn 300 triệu cuốn
Những ngày đầu, quy mô của chương trình còn rất nhỏ. Nhưng ý tưởng này nhanh chóng được cộng đồng hưởng ứng và từng bước mở rộng ra ngoài Tennessee.
Canada tham gia chương trình từ năm 2006, Anh từ năm 2007, Australia từ năm 2013 và Cộng hòa Ireland từ năm 2019. Ngày nay, Imagination Library hoạt động tại 5 quốc gia, với sự phối hợp giữa Dollywood Foundation và hàng trăm đối tác cộng đồng địa phương.
Những cột mốc của chương trình cho thấy tốc độ phát triển đáng kinh ngạc:
2003: đạt 1 triệu cuốn sách.
2018: đạt 100 triệu cuốn.
2020: đạt 150 triệu cuốn.
2023: vượt 200 triệu cuốn.
Tháng 11/2025: chính thức cán mốc 300 triệu cuốn sách được trao trên toàn thế giới.
Theo báo cáo năm 2025 của Imagination Library, tổng số sách được trao kể từ khi thành lập đã lên tới 304.539.509 cuốn. Chỉ riêng trong năm 2025, chương trình gửi hơn 40,3 triệu cuốn sách, tương đương trung bình khoảng một cuốn sách được gửi đi mỗi 0,78 giây.
Điều đặc biệt không chỉ nằm ở con số
Imagination Library không đơn giản là một hoạt động quyên góp sách.
Mỗi trẻ đăng ký chương trình sẽ nhận một cuốn sách mới mỗi tháng, từ khi chào đời cho đến tháng trẻ tròn 5 tuổi. Những cuốn sách được lựa chọn dựa trên độ tuổi và giai đoạn phát triển của trẻ.
Điều này tạo nên một thói quen đặc biệt: mỗi tháng, một cuốn sách mới xuất hiện trong hộp thư gia đình.
Từ đó, sách trở thành một phần của những nghi thức rất đời thường - đọc sách trước giờ ngủ, cha mẹ đọc cho con, trẻ tự khám phá hình ảnh và câu chuyện. Chính những khoảnh khắc nhỏ ấy giúp việc đọc không còn là một nhiệm vụ học tập mà trở thành một trải nghiệm gia đình.
Một nghiên cứu quốc tế công bố năm 2025, dựa trên dữ liệu của hơn 86.000 người chăm sóc trẻ tại 5 quốc gia, cũng tìm hiểu tác động của việc cùng đọc sách và chương trình Imagination Library đối với môi trường đọc sách tại gia đình.
Một hoạt động từ thiện khác biệt
Một trong những điểm đáng chú ý của Imagination Library là Dolly Parton không tự mình chi trả toàn bộ chi phí để duy trì chương trình trên toàn cầu.
Mô hình được xây dựng dựa trên sự chia sẻ kinh phí giữa Dollywood Foundation và các đối tác cộng đồng địa phương. Các tổ chức, chính quyền và cộng đồng địa phương tham gia gây quỹ, đăng ký trẻ em và đưa chương trình đến với từng khu vực.
Nhờ mô hình này, một sáng kiến bắt đầu từ quê nhà của Dolly có thể trở thành một chương trình đọc sách quốc tế.
Tại Canada, chẳng hạn, chương trình đã mở rộng tới tất cả các tỉnh và vùng lãnh thổ, với hơn 400 đối tác địa phương. Đến năm 2025, Imagination Library tại Canada đã trao cuốn sách thứ 4 triệu.
Di sản tiếp tục sau khi Dolly Parton qua đời
Dolly Parton qua đời ở tuổi 80 vào ngày 25/8/2026, khép lại một sự nghiệp kéo dài gần sáu thập kỷ trong âm nhạc và giải trí. Nhưng những hoạt động xã hội mà bà xây dựng vẫn tiếp tục.
Trong số đó, Imagination Library có lẽ là một trong những di sản gần gũi nhất với trẻ em.
Reuters nhận định rằng chương trình đã trở thành một phần quan trọng trong di sản của Dolly, khi tiếp tục gửi sách miễn phí tới trẻ nhỏ ngay cả sau khi bà qua đời. Tính đến thời điểm hiện tại, chương trình đã trao hơn 300 triệu cuốn sách tại Mỹ, Canada, Anh, Australia và Ireland.
Đáng chú ý, Imagination Library vẫn đang mở rộng. Năm 2026, chương trình tiếp tục công bố những hoạt động mới tại Anh và Canada, cho thấy đây không phải một dự án gắn với một thời điểm hay một chiến dịch ngắn hạn, mà đã trở thành một hệ thống hỗ trợ đọc sách cho trẻ em có khả năng tiếp tục phát triển lâu dài.
- Trạm Đọc tổng hợp