Google vừa giới thiệu Expert Intelligence (EI), một tính năng cho phép người đọc sách điện tử đã mua trên cửa hàng sách điện tử Google Play tương tác trực tiếp với cuốn sách thông qua công cụ nghiên cứu AI Gemini Notebook (trước đây có tên là NotebookLM).
Người đọc có thể đặt câu hỏi về nội dung sách, làm bài trắc nghiệm sau khi đọc hoặc tạo infographic về những dữ liệu và thông tin quan trọng trong sách.
Khác với phần lớn các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) – vốn cũng cho phép người dùng đặt câu hỏi về một cuốn sách – Google đang hợp tác trực tiếp với các nhà xuất bản để tách riêng nguồn thông tin được cung cấp cho người dùng, qua đó bảo đảm câu trả lời đến trực tiếp từ nội dung cuốn sách, thay vì được tổng hợp từ dữ liệu mà mô hình AI đã sử dụng để huấn luyện.
Sự hợp tác mới giữa Google và các nhà xuất bản diễn ra trong bối cảnh các nhà xuất bản và tác giả đã khởi kiện Google hồi tháng 7, cáo buộc tập đoàn công nghệ này vi phạm bản quyền trên diện rộng trong quá trình phát triển các mô hình AI Gemini.
EI ra mắt với hơn 100.000 cuốn sách tiếng Anh, phần lớn là sách phi hư cấu thương mại, đến từ các nhà xuất bản như Bloomsbury, De Gruyter Brill, Johns Hopkins University Press, Macmillan, O’Reilly Media và Penguin Random House. Hiện tại, EI chỉ được áp dụng với những cuốn sách được mua thông qua Google Play Books.
Ứng dụng mới được phát triển bởi Stephen Johnson, một tác giả sách phi hư cấu, người gia nhập Google Labs vào tháng 7/2022 để hỗ trợ xây dựng một công cụ nghiên cứu AI dành cho các nhà văn.
Tính năng chính của công cụ là cho phép người dùng đặt câu hỏi về cuốn sách mình đang đọc. Theo Johnson chia sẻ trong một buổi trình diễn, câu trả lời có thể được đưa ra dưới dạng trích dẫn trực tiếp từ cuốn sách hoặc dưới dạng bản tổng hợp do AI tạo ra. Người dùng cũng có thể sử dụng EI để tạo các bộ slide trình chiếu.
Johnson cho biết tính năng này có thể sớm được mở rộng, từ sách phi hư cấu thương mại sang sách giáo khoa, và về lâu dài có thể bao gồm tạp chí học thuật, sách tự xuất bản cùng nhiều loại ấn phẩm khác.
Khả năng sử dụng công cụ này ở các thị trường quốc tế sẽ phụ thuộc vào các điều khoản hợp đồng tại từng khu vực. Việc tác giả có phải chủ động tham gia hoặc từ chối chương trình EI hay không cũng phụ thuộc vào hợp đồng giữa họ với từng nhà xuất bản.
Phản ứng ban đầu từ các nhà xuất bản và Authors Guild (Hiệp hội Tác giả Hoa Kỳ) tập trung vào một điểm đáng chú ý: Google đã xây dựng một chương trình có tính đến vấn đề bản quyền.
Nihar Malaviya, CEO của Penguin Random House, nhận định trong một tuyên bố rằng EI “là một ví dụ cho thấy các ứng dụng AI có thể được phát triển một cách có trách nhiệm”. Ông đánh giá cao cam kết của Google trong việc xây dựng các cơ chế bảo vệ bản quyền cũng như minh bạch về nguồn trích dẫn ngay trong trải nghiệm sử dụng.
“Việc yêu cầu độc giả mua một cuốn sách trước khi có thể sử dụng các tính năng AI của Gemini Notebook để tương tác với tác phẩm đó cho thấy Google thừa nhận giá trị của sách, đồng thời đặt ra những rào chắn có ý nghĩa đối với cách nội dung có bản quyền được sử dụng”, Malaviya nói.
Mary Rasenberger, CEO của Authors Guild, cũng đồng tình với Malaviya khi cho rằng EI “là một bước tiến tích cực hướng tới việc hợp pháp hóa việc sử dụng sách trong hệ sinh thái AI, mang lại lợi ích cho độc giả, nhà xuất bản và tác giả”.
Bà nói thêm rằng, dù chưa biết chi tiết các thỏa thuận giữa Google và các nhà xuất bản, bà vẫn hy vọng “những hình thức hợp tác như thế này sẽ mở ra những nhóm độc giả mới cho sách”, đồng thời cho phép độc giả tiếp tục tương tác với những cuốn sách họ yêu thích “trong khi vẫn bảo đảm tác giả và nhà xuất bản giữ quyền kiểm soát”.
Một số nhà xuất bản khác nhìn nhận EI như một cơ hội để tìm hiểu cách AI có thể giúp tăng khả năng khám phá và mức độ hiện diện của sách cũng như tác giả.
Sabrina McCarthy, Chủ tịch Bloomsbury US, cho biết nhà xuất bản này “cam kết tích lũy kinh nghiệm với những hình thức khám phá sách mới dựa trên AI nhằm tăng khả năng tiếp cận và doanh số cho các tác phẩm của tác giả”.
Để quảng bá cho màn ra mắt, Google sẽ tặng sách điện tử miễn phí, với mã nhận một cuốn sách miễn phí được gửi tới một số người dùng được lựa chọn.
Theo Google, “chương trình khuyến mại sách là ưu đãi có thời hạn (cho đến khi hết số lượng) dành cho một số tựa sách được lựa chọn, nhằm giới thiệu khả năng của Expert Intelligence tới người dùng tại Mỹ”.
Những cuốn sách nằm trong chương trình tặng miễn phí gồm:
Một tựa sách khác trong chương trình là "Radical Candor" (Sếp xịn), cuốn sách về quản trị xuất bản năm 2017 của Kim Scott.
Scott đã tham gia một buổi trình diễn công cụ dành cho Publishers Weekly (PW). Tại đây, bà cho biết mình tin rằng EI sẽ tăng mức độ tương tác của độc giả với sách, đồng thời mang đến một cách hiệu quả hơn để người đọc tìm thấy câu trả lời hoặc đoạn nội dung mình cần mà không phải tự mình tìm kiếm thủ công trong sách.
- Theo: Publishers Weekly