Hội sách Quốc tế Frankfurt lần thứ 78, diễn ra từ ngày 7 đến 11/10/2026 tại Đức, tiếp tục là điểm hẹn quan trọng của ngành xuất bản toàn cầu. Với các đơn vị xuất bản Việt Nam, đây không chỉ là dịp giới thiệu sách và văn hóa trong nước, mà còn là cơ hội tìm kiếm đối tác, mở rộng giao dịch bản quyền và đưa tác phẩm Việt đến những thị trường mới.
Theo các thông tin được Znews, Báo Thanh Niên, Báo Văn Hóa, Báo Nhân Dân và Báo Điện tử Chính phủ đăng tải, hoạt động của Việt Nam tại Frankfurt năm nay tập trung vào hai hướng: giới thiệu các ấn phẩm có khả năng tiếp cận độc giả quốc tế và thúc đẩy kết nối trực tiếp với nhà xuất bản, đại lý bản quyền nước ngoài. Một số đơn vị đã ghi nhận sự quan tâm cụ thể dành cho danh mục sách của mình, mở ra triển vọng đàm phán trong thời gian tới.
Từ giới thiệu sách đến những cuộc trao đổi bản quyền cụ thể
Một trong những tín hiệu đáng chú ý đến từ Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM. Theo Znews, đơn vị đã chủ động chuẩn bị danh mục sách bằng tiếng Anh, tập trung vào các chủ đề lịch sử, văn hóa và thiếu nhi để giới thiệu với đối tác quốc tế. Một số tổ chức và nhà xuất bản nước ngoài đề nghị tìm hiểu thêm về các công trình lịch sử, văn hóa, trong đó có việc cung cấp bản tiếng Anh để xem xét khả năng xuất bản tại thị trường Anh và Pháp.
Ở chiều ngược lại, đơn vị cũng tiến hành đàm phán mua bản quyền các đầu sách thiếu nhi và tuổi teen từ nước ngoài để phát hành tại Việt Nam. Điều này cho thấy giao dịch bản quyền tại hội sách không chỉ là hành trình đưa sách Việt ra thế giới, mà còn là quá trình trao đổi hai chiều, giúp thị trường trong nước tiếp cận thêm những nội dung và xu hướng xuất bản quốc tế.
Truyện tranh cũng là một hướng tiếp cận đáng chú ý. Theo thông tin Znews dẫn lại từ đơn vị tham gia, danh mục hơn 50 tựa truyện tranh Việt Nam, được tuyển chọn từ nhiều nhà xuất bản và công ty sách trong nước, đã được giới thiệu tại Frankfurt. Một số nhà xuất bản quốc tế bày tỏ sự quan tâm, trong khi các cuộc kết nối với đại diện bản quyền tại châu Âu và Tây Á được triển khai cho một số tác phẩm.
Đối với Nhà xuất bản Kim Đồng, các ấn phẩm về văn hóa, lịch sử và văn học thiếu nhi tiếp tục là nhóm nội dung quan trọng trong hoạt động giới thiệu sách ra nước ngoài. Trong khi đó, Nhà xuất bản Trẻ mang đến hội sách hơn 30 đầu sách Việt đã được dịch sang tiếng Anh và có các buổi làm việc với những tập đoàn xuất bản quốc tế. Những hoạt động này cho thấy các đơn vị đang từng bước xây dựng danh mục tác phẩm có thể giới thiệu trực tiếp với đối tác nước ngoài, thay vì chỉ dựa vào việc trưng bày sách tại hội chợ.
Sách tiếng Anh và song ngữ: Cầu nối để nội dung Việt tiếp cận thị trường quốc tế
Bên cạnh những cuộc gặp gỡ bản quyền, quy mô và cách thức chuẩn bị danh mục sách cũng là điểm đáng quan tâm. Báo Thanh Niên, Báo Văn Hóa và Báo Nhân Dân đều đưa tin về việc TP.HCM giới thiệu gần 100 tựa sách tiếng Anh và sách song ngữ tại Frankfurt 2026. Các ấn phẩm thuộc nhiều lĩnh vực như văn học, lịch sử, văn hóa, ẩm thực, du lịch và truyện tranh, với sự tham gia của các đơn vị xuất bản và phát hành trong nước.
Việc chuẩn bị sách bằng ngoại ngữ có ý nghĩa thiết thực trong giao dịch bản quyền. Đối với một nhà xuất bản quốc tế, bản dịch hoặc bản giới thiệu bằng tiếng Anh giúp họ hình dung rõ hơn về nội dung, phong cách, đối tượng độc giả và tiềm năng thương mại của tác phẩm. Đây là bước quan trọng để một cuốn sách được cân nhắc đưa vào danh mục xuất bản tại thị trường khác.
Tuy nhiên, có bản dịch tiếng Anh mới chỉ là điều kiện thuận lợi ban đầu. Để tác phẩm được lựa chọn, các đơn vị còn cần xây dựng hồ sơ bản quyền chuyên nghiệp, xác định đúng nhóm độc giả mục tiêu, chuẩn bị thông tin về tác giả và quyền khai thác, đồng thời làm rõ điểm khác biệt của cuốn sách so với những ấn phẩm đã có trên thị trường.
Với sách lịch sử và văn hóa, lợi thế có thể nằm ở những câu chuyện, nhân vật và di sản đặc trưng của Việt Nam. Với sách thiếu nhi và truyện tranh, cơ hội có thể đến từ hình thức kể chuyện, hình ảnh, khả năng chuyển ngữ và sức hấp dẫn đối với độc giả ở nhiều nền văn hóa. Mỗi nhóm sách cần một chiến lược giới thiệu riêng, thay vì sử dụng cùng một cách tiếp cận cho tất cả các thị trường.
Từ sự quan tâm của đối tác đến khả năng xuất bản ở nước ngoài
Những tín hiệu tại Frankfurt cho thấy sách Việt đang có thêm cơ hội bước vào mạng lưới giao dịch bản quyền quốc tế. Dẫu vậy, cần phân biệt rõ giữa việc đối tác bày tỏ quan tâm, đề nghị cung cấp bản dịch, tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng chính thức. Đây là những giai đoạn khác nhau trong quá trình xuất khẩu bản quyền, với mức độ cam kết và khả năng chuyển thành doanh thu không giống nhau.
Các thông tin hiện được công bố cho thấy một số tác phẩm đã thu hút sự chú ý và một số cuộc trao đổi đang được triển khai. Tuy nhiên, chưa có đủ dữ liệu công khai để kết luận về tổng số hợp đồng chuyển nhượng bản quyền sách Việt đã được ký tại hội sách năm nay, giá trị giao dịch hoặc số đầu sách sẽ thực sự được phát hành ở nước ngoài.
Vì vậy, hiệu quả của việc tham dự Frankfurt không nên chỉ được đo bằng số lượng gian hàng, số đầu sách trưng bày hay số cuộc gặp gỡ. Những kết quả quan trọng hơn sẽ xuất hiện sau hội sách: bao nhiêu tác phẩm được cấp phép xuất bản ở nước ngoài, được chuyển dịch sang những ngôn ngữ nào, tiếp cận thị trường nào và có thể duy trì sự hiện diện ra sao sau khi phát hành.
Về dài hạn, việc đưa sách Việt ra thế giới cũng không thể phụ thuộc hoàn toàn vào các hội sách quốc tế. Frankfurt có thể mở ra những cuộc gặp đầu tiên, nhưng để biến sự quan tâm thành hợp đồng và đưa hợp đồng thành một ấn phẩm thực sự đến tay độc giả, các đơn vị cần đầu tư liên tục vào chất lượng nội dung, dịch thuật, tiếp thị bản quyền và quan hệ hợp tác với đối tác nước ngoài.
Những tín hiệu tích cực tại Frankfurt 2026 vì thế đáng được ghi nhận, nhưng cũng nên được nhìn nhận như một bước trong hành trình dài hơn. Cơ hội không chỉ nằm ở việc giới thiệu được bao nhiêu cuốn sách, mà ở khả năng khiến các đối tác quốc tế nhìn thấy giá trị của tác phẩm Việt và sẵn sàng đưa chúng đến với độc giả của họ.
- Trạm Đọc tổng hợp