Giữa họ không có sự thù ghét cá nhân, nhưng lại luôn tồn tại một cuộc chạy đua ngầm về trí tuệ. Đỉnh cao của mối quan hệ "vừa yêu vừa hận" này chính là màn đối đáp bằng thư từ nhân buổi công chiếu vở kịch của Shaw.
Bức thư "khiêu chiến" của nhà soạn kịch
Mọi chuyện bắt đầu khi George Bernard Shaw gửi cho Winston Churchill hai tấm vé mời xem buổi ra mắt vở kịch mới của mình (có tài liệu cho rằng đó là vở Pygmalion hoặc Saint Joan). Đi kèm với hai tấm vé là một mẩu giấy viết tay đầy mùi vị "thách thức":
"Tôi gửi cho ngài hai vé xem buổi công chiếu vở kịch mới của tôi. Hãy rủ một người bạn đi cùng, NẾU NGÀI CÓ BẠN."
Lời nhắn của Shaw nhắm thẳng vào hai điểm: Một là mỉa mai sự cô độc của Churchill trên chính trường, hai là ám chỉ rằng chẳng có ai đủ kiên nhẫn để làm bạn với một chính trị gia khó tính như ông.
Màn phản đòn "ngàn bảng" của vị thủ tướng
Nếu là một người bình thường, họ có thể đã chọn cách im lặng hoặc trả lại vé. Nhưng Churchill, với sự sắc bén và khả năng ngôn ngữ thượng thừa, đã gửi lại một bức thư hồi âm “kẻ tám lạng, người nửa cân”:
"Rất tiếc vì tôi có lịch trình bận rộn nên không thể đến dự buổi công chiếu đầu tiên. Tôi sẽ đến xem vào buổi diễn thứ hai, NẾU VỞ KỊCH CÓ THỂ DIỄN ĐẾN VỞ THỨ HAI."
Bằng cách xoay chuyển tình thế, Churchill không chỉ bảo vệ được lòng tự tôn của mình mà còn giáng một đòn mạnh vào chuyên môn của Shaw. Ông ngầm ý rằng vở kịch của Shaw có thể là một "thảm họa" đến mức sẽ bị hủy bỏ ngay sau đêm mở màn.
Sự kết hợp đỉnh cao của trí tuệ sắc bén và EQ chiến thuật
Trong màn khiêu khích và đáp trả giữa Churchill và Shaw, có thể nhiều người sẽ thấy được sự “xéo sắc” của hai ông, nhưng sự “xéo sắc” ấy chính là sự kết hợp của trí tuệ sắc bén và một khía cạnh khác biệt: "EQ chiến thuật" (Tactical EQ).
Thay vì nổi giận hay cảm thấy bị xúc phạm trước lời mỉa mai của Shaw ("nếu ngài có bạn"), Churchill đã giữ được sự bình tĩnh tuyệt đối.
Người có EQ thấp có thể sẽ phản ứng bằng sự tự ái hoặc công kích cá nhân thô lỗ. Churchill lại chọn cách "chơi vơi" trên cùng một tần số hài hước với đối phương. Ông không để cảm xúc tiêu cực điều khiển hành vi mà biến nó thành một lợi thế để thể hiện sự sắc sảo.
Cả Shaw và Churchill đều hiểu rất rõ "luật chơi" của nhau. Họ là những người khổng lồ về trí tuệ và biết rằng đối phương sẽ không bao giờ thỏa mãn với một lời đáp trả tầm thường.
Đây là khả năng đọc vị đối tượng giao tiếp. Churchill biết rằng việc trả đũa bằng một câu đùa thậm chí còn thâm thúy hơn chính là cách duy nhất để nhận được sự nể trọng từ một người kiêu ngạo như Shaw.
Trong tâm lý học, hài hước được coi là một trong những cơ chế phòng vệ trưởng thành nhất.
Thay vì tạo ra một cuộc chiến thực sự, họ biến sự xung đột thành một màn trình diễn trí tuệ. Điều này giúp duy trì mối quan hệ (dù là quan hệ đối đầu) mà không làm tổn thương vĩnh viễn danh dự của nhau. Đó chính là sự điều khiển mối quan hệ (Relationship Management) - một trụ cột của EQ.
Tuy nhiên, có một ranh giới mong manh...
Nếu định nghĩa EQ thuần túy là tạo ra sự kết nối và thấu hiểu, thì sự "xéo sắc" này có phần đi ngược lại vì nó mang tính khiêu khích.
Có thể gọi đây là một dạng “trí tuệ xúc cảm”, tuy nhiên nó không dùng để vỗ về, mà dùng để thiết lập vị thế và thiết lập ranh giới một cách thông minh. Churchill không chỉ đáp trả nội dung bức thư, ông đáp trả cả cái "tôi" của Shaw.
Có lẽ để đạt được trình độ “thượng thừa” như cả hai ông, chúng ta cần trau dồi cả về trí tuệ xúc cảm để nhận biết cảm xúc của người khác và kỹ năng giao tiếp, ứng xử khéo léo hơn người khác.
Bạn có nghĩ rằng trong xã hội hiện đại, việc đáp trả sắc sảo như vậy vẫn được coi là lịch thiệp, hay nó sẽ bị coi là quá đà và thiếu tinh tế?
- Trạm Đọc
