Sự ra đi của ông khép lại 40 năm sáng tác không ngừng nghỉ, để lại di sản đồ sộ 106 đầu sách, hơn 100 triệu bản in chỉ tính riêng tại Nhật Bản, cùng vô số phiên bản chuyển thể điện ảnh, truyền hình tại Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ - và một vị trí không thể thay thế trong lòng độc giả trinh thám khắp thế giới, trong đó có Việt Nam.
Từ kỹ sư điện đến tượng đài văn học
Sinh ngày 4/2/1958 tại Osaka, Higashino Keigo tốt nghiệp ngành Kỹ thuật điện tại Đại học Osaka và từng làm kỹ sư tại một công ty phụ tùng ô tô trước khi quyết định dấn thân vào con đường viết lách toàn thời gian.
Chính nền tảng tư duy khoa học kỹ thuật ấy đã trở thành "vũ khí" đặc biệt giúp ông xây dựng những cốt truyện trinh thám có độ logic chặt chẽ hiếm có - điều làm nên thương hiệu riêng của ông giữa rừng tác giả trinh thám Nhật Bản.
Năm 1985, tiểu thuyết đầu tay “Sau giờ học” giúp ông giành giải Edogawa Rampo danh giá - cột mốc đưa ông chính thức bước vào nghiệp văn. Từ đó, ông liên tục gặt hái thành tựu:
Bậc thầy của "trinh thám xã hội" - nơi tội ác gặp gỡ tình người
Điều khiến Higashino Keigo trở nên khác biệt không nằm ở việc tìm ra hung thủ, mà ở hành trình lý giải vì sao con người lại phạm tội. Ông không xây dựng những vụ án lạnh lùng thuần túy trí tuệ, mà biến mỗi trang sách thành cuộc mổ xẻ tâm lý con người - nỗi đau, sự dằn vặt, tình yêu thương đến mức hy sinh, và cả góc tối trong mỗi con người bình thường.
Chính góc nhìn nhân văn đối với tội ác này đã đưa ông vượt khỏi khuôn khổ trinh thám thuần túy, chạm đến trái tim độc giả không chuyên đọc thể loại này - điều lý giải vì sao tác phẩm của ông chinh phục được thị trường quốc tế rộng lớn đến vậy, từ châu Á sang tận Ấn Độ, châu Âu.
Series Thám tử Galileo (giáo sư vật lý Yukawa Manabu) là nơi Higashino phát huy tối đa nền tảng khoa học của mình, với những vụ án được giải mã bằng tư duy vật lý sắc bén:
Series Thanh tra Kaga Kyoichiro lại thiên về khai thác chiều sâu các mối quan hệ gia đình, xã hội đằng sau mỗi vụ án:
Sức ảnh hưởng của Higashino Keigo không dừng lại ở Nhật. “Phía sau nghi can X” được chuyển thể thành phim Ấn Độ Jaane Jaan (2023) và leo lên vị trí phim nói tiếng Hindi được xem nhiều nhất tại một số thị trường quốc tế. “Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya” bán hơn một triệu bản chỉ riêng tại Hàn Quốc.
Tại Việt Nam, ông là một trong những tác giả nước ngoài được yêu thích nhất, với hàng chục đầu sách được chuyển ngữ và giới thiệu đến độc giả suốt gần một thập kỷ qua, từ “Phía sau nghi can X” đến “Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya”, từ “Bạch dạ hành” đến “Ác ý”.
Một dấu chấm chưa trọn vẹn
Theo Kodansha, tiểu thuyết mới nhất của ông - 永遠の記憶 (tạm dịch: Ký ức vĩnh hằng) dự kiến phát hành ngày 5/8/2026, chỉ ít ngày sau khi ông ra đi. Đó là minh chứng cho sức sáng tạo bền bỉ đến tận những ngày cuối đời của một người viết đã dành trọn 40 năm cho con chữ.
Higashino Keigo ra đi, nhưng như lời Kodansha khẳng định: "Chúng tôi tin rằng những tác phẩm ông để lại sẽ tiếp tục mê hoặc biết bao thế hệ độc giả."
Ông không chỉ là một nhà văn trinh thám. Ông là người đã chứng minh rằng thể loại tưởng chừng chỉ xoay quanh tội ác và điều tra, hoàn toàn có thể trở thành tấm gương phản chiếu sâu sắc nhất về thân phận con người - nỗi cô đơn, tình yêu, sự tha thứ, và cả bóng tối mà ai trong chúng ta cũng mang theo.
- Trạm Đọc tổng hợp