Giống như nhiều phạm nhân khác tại Brazil, de Souza tham gia chương trình đọc sách để đổi lấy việc giảm án. Mỗi cuốn sách có thể giúp cô rút ngắn vài ngày tù, với tổng thời gian giảm tối đa lên tới 48 ngày mỗi năm. Nhưng trên hết, điều khiến cô gắn bó với việc đọc lại nằm ở giá trị tinh thần mà nó mang lại.

“Đọc sách giống như một cách để thoát ra khỏi không gian này trong chốc lát, để nghĩ về những câu chuyện khác, những con người khác — không chỉ là bản thân mình,” cô chia sẻ.

Hiện đang thụ án tại nhà tù nữ Djanira Dolores de Oliveira ở Rio de Janeiro, de Souza dành thời gian đọc sách như một cách cân bằng tâm lý. Đặc biệt, mong muốn sớm được đoàn tụ với cậu con trai 9 tuổi cũng trở thành động lực giúp cô kiên trì với việc đọc.

Không chỉ riêng de Souza, nhiều phạm nhân khác cũng tìm thấy sự thay đổi tích cực thông qua những cuốn sách. Celina Maria de Conceição, 50 tuổi, cho biết cô bắt đầu hình thành thói quen đọc nhờ tham gia các workshop trong trại giam.

“Việc đọc giúp chúng tôi rất nhiều. Ở đây rất căng thẳng và ồn ào, nhưng khi đọc sách, chúng tôi có thể ‘đi’ đến một nơi khác, được trò chuyện, chia sẻ về những điều tích cực,” cô nói.

Các buổi đọc sách thường được tổ chức theo hình thức nhóm. Người tham gia sẽ chọn hoặc được phát một cuốn sách, sau đó cùng nhau thảo luận và cuối cùng viết cảm nhận hoặc vẽ lại nội dung để thể hiện sự hiểu biết.

Danh mục sách khá đa dạng, từ những tác phẩm kinh điển như “Tội ác và hình phạt” của Fyodor Dostoevsky đến “Màu tím” của Alice Walker. Một trong những cuốn sách được yêu thích là “Cha Francisco” của Marina Miyazaki Araujo - câu chuyện về một người cha trong tù được kể qua góc nhìn của con trẻ.

Tuy nhiên, không phải cuốn sách nào cũng phù hợp với tất cả mọi người. Celina từng phải dừng đọc một tác phẩm vì nội dung quá nặng nề, khơi gợi nhiều cảm xúc tiêu cực.

Dù vậy, với phần lớn người tham gia, việc đọc sách vẫn là một trải nghiệm tích cực. Theo những người tổ chức chương trình, sách không chỉ mang đến kiến thức mà còn mở ra không gian để người đọc được mơ mộng, được “đối thoại” với những nhân vật và thế giới bên ngoài song sắt.

Trong một buổi đọc gần đây, de Souza đã chia sẻ một đoạn thơ khiến cô đặc biệt xúc động, nói về việc con người không chỉ được định nghĩa bởi sai lầm hay hồ sơ pháp lý.

“Điều đó khiến tôi nhận ra rằng mình không chỉ là một vụ án, không chỉ là sai lầm đã mắc phải, mà vẫn là một con người với câu chuyện riêng,” cô nói.

- Theo: The AP News