Việc bán bản quyền ra nước ngoài trước khi tác phẩm ra mắt vốn phổ biến hơn trong ngành điện ảnh, nơi quyền phát hành thường được bán trước khi phim công chiếu. Bộ phim Hàn Quốc Hope là một ví dụ điển hình khi được bán bản quyền tới khoảng 200 quốc gia trước khi ra mắt trong nước. Theo các nhà xuất bản, xu hướng tương tự hiện đang bắt đầu xuất hiện trong ngành sách.
Tiểu thuyết mới nhất của nhà văn Dolki Min, có tựa “I Want to Kill Goni” (tạm dịch: "Tôi muốn giết Goni"), phát hành ngày 15/7, đã bán bản quyền tiếng Anh trước khi ra mắt tại Hàn Quốc. Đại diện văn học Barbara Zitwer đã trực tiếp mua bản quyền từ chính tác giả.
Mặc dù Dolki Min vẫn còn khá ít được biết đến tại Hàn Quốc, nhưng tác giả đã xây dựng được lượng độc giả ngày càng đông ở nước ngoài. Cuốn tiểu thuyết trước đó “Walking Practice” (2022) đã được xuất bản tại nhiều quốc gia như Mỹ, Anh, Ba Lan và Ý, đồng thời bản quyền chuyển thể điện ảnh cũng đã được bán.
"Cuốn tiểu thuyết khai thác bản dạng queer và chứng rối loạn định dạng giới – những chủ đề tạo được sự đồng cảm mạnh mẽ với độc giả quốc tế," Lee Ye-jun, biên tập viên của Nhà xuất bản Yolimwon, đơn vị phát hành “I Want to Kill Goni”, cho biết.
Theo các nhà xuất bản, việc đã có thành tích thành công ở thị trường quốc tế giúp quá trình bán bản quyền trước khi phát hành trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, như trường hợp của Dolki Min.
Tác phẩm mới nhất của nhà văn Hwang Bo-reum, “The Upstairs Couple”, đã được bán bản quyền cho các nhà xuất bản tại 15 quốc gia trước ngày phát hành chính thức 24/6, theo Nhà xuất bản Clayhouse. Chỉ riêng khoản tiền ứng trước bản quyền đã vượt 500 triệu won (khoảng 348.000 USD).
Nhu cầu mạnh mẽ này đến sau thành công toàn cầu của cuốn “Chào mừng bạn đến với Hiệu sách Hyunam-dong” (2022), tác phẩm đã bán được hơn 1 triệu bản trên toàn thế giới.
"Sách của cô ấy đặc biệt được yêu thích tại các thị trường nói tiếng Anh, cũng như ở Thổ Nhĩ Kỳ và Nhật Bản," Richard Hong, Chủ tịch BC Agency – đơn vị phụ trách bán bản quyền quốc tế cho các tác phẩm của Hwang – cho biết.
Tuy nhiên, theo các nhà xuất bản, không nhất thiết phải có một tác phẩm từng thành công quốc tế mới có thể bán bản quyền sớm.
Ngay cả những tác giả ra mắt lần đầu, gần như chưa có tên tuổi ở nước ngoài, cũng đang tìm được đối tác mua bản quyền nếu tác phẩm được quảng bá đúng cách.
Tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên sắp phát hành của Woo Shin-young, mang tên “
“Black Poodle”, dự kiến ra mắt vào tháng tới, đã được bán bản quyền tại Nga.
"Chúng tôi tin rằng cuốn tiểu thuyết lấy cảm hứng từ Faust và xoay quanh một giao kèo với quỷ dữ sẽ hấp dẫn độc giả phương Tây, vì vậy đã tích cực giới thiệu tác phẩm tới nhiều đại lý văn học," Choi Ji-in, quản lý nhóm tại Nhà xuất bản Rabbit Hole, cho biết. "Tiểu thuyết thể loại và sách thanh thiếu niên của Hàn Quốc đang ngày càng được yêu thích tại Nga."
“Cửa tiệm chỉ mở vào ngày mưa” (2023), tiểu thuyết đầu tay của You Yeong-gwang, cũng đã bán được bản quyền quốc tế trước khi phát hành trong nước.
"Chúng tôi đã tích cực giới thiệu cuốn sách tới các nhà xuất bản quốc tế tại Hội chợ Sách London," CEO Clayhouse Yoon Sung-hoon cho biết. Nhờ đó, bản quyền đã được bán trước cho 6 quốc gia, bao gồm Ba Lan và Bồ Đào Nha.
Một tiểu thuyết đầu tay khác là “Tiệm bánh nửa đêm” (2024) của Lee On-hwa cũng đã được bán bản quyền cho các đơn vị tại 11 quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh và Đức.
Các nhà xuất bản ước tính xu hướng này bắt đầu hình thành từ khoảng ba năm trước, cho thấy sự quan tâm của quốc tế đối với văn học Hàn Quốc đã tăng lên ngay cả trước khi Han Kang giành Giải Nobel Văn học năm 2024.
"Bên cạnh sự ghi nhận mà văn học hàn lâm nhận được từ các giải thưởng lớn, ngày càng nhiều cuốn sách Hàn Quốc được độc giả quốc tế khám phá và trở thành sách bán chạy," Yoon nói. "Các nhà xuất bản nước ngoài nhận ra rằng nếu chờ đến khi một cuốn sách trở thành hiện tượng tại Hàn Quốc thì đã quá muộn. Vì vậy, họ đang hành động sớm hơn rất nhiều để giành quyền xuất bản."
Choi cũng cho rằng thành công toàn cầu của dòng tiểu thuyết chữa lành (healing novel), dẫn đầu bởi “Bách hóa giấc mơ của ngài Dollargut” (2020), đã góp phần mở rộng sự quan tâm của độc giả quốc tế đối với văn học Hàn Quốc.
"Khi giới thiệu “Cửa tiệm chỉ mở vào ngày mưa” tại Hội chợ Sách London, chúng tôi nhấn mạnh rằng cuốn tiểu thuyết này sở hữu nhiều điểm mạnh từng làm nên thành công của “Bách hóa giấc mơ của ngài Dollargut”, Yoon cho biết.
Có lẽ điều đáng chú ý nhất là câu nói của CEO Clayhouse:
"Các nhà xuất bản nước ngoài nhận ra rằng nếu chờ đến khi một cuốn sách trở thành hiện tượng ở Hàn Quốc thì đã quá muộn."
Điều này phản ánh một sự thay đổi trong tư duy của ngành xuất bản toàn cầu: cạnh tranh không còn nằm ở việc mua những cuốn sách đã thành công, mà ở khả năng phát hiện và đầu tư sớm vào những tác phẩm có tiềm năng.
Đối với Việt Nam, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức. Nếu các nhà xuất bản, tác giả và đại lý bản quyền đầu tư bài bản hơn vào chất lượng tác phẩm, dịch thuật, quảng bá quốc tế và hiện diện tại các hội chợ sách lớn, thì trong tương lai, hoàn toàn có thể xuất hiện những cuốn sách Việt được bán bản quyền ra nước ngoài ngay từ trước ngày phát hành trong nước – giống như cách văn học Hàn Quốc đang làm hôm nay.
- Trạm Đọc
- Tham khảo bài viết: Korea JoongAng Daily