Ngày 9/11/2026, Thẩm phán Victor Marrero thuộc Tòa án Liên bang khu vực phía Nam New York ban hành phán quyết mặc định trong vụ kiện giữa 13 nhà xuất bản và WeLib. Tòa tuyên các bị đơn phải bồi thường tổng cộng 19,5 triệu USD vì xâm phạm bản quyền đối với 130 tác phẩm được nêu trong đơn kiện. Đây là phán quyết được ban hành sau khi các bị đơn không trả lời hoặc tham gia bảo vệ vụ kiện.
Tòa áp dụng mức bồi thường theo luật định là 150.000 USD cho mỗi tác phẩm đối với hành vi xâm phạm bản quyền có chủ ý. Mỗi nguyên đơn có 10 tác phẩm trong vụ kiện, tương ứng khoản bồi thường 1,5 triệu USD cho mỗi đơn vị.
Ngoài nghĩa vụ bồi thường, phán quyết yêu cầu WeLib tiêu hủy các bản sao tác phẩm của nguyên đơn mà nền tảng có được khi chưa được cho phép. Các đơn vị quản lý, đăng ký tên miền và cung cấp dịch vụ lưu trữ, khi nhận được thông báo hoặc biết về phán quyết, phải thực hiện các biện pháp vô hiệu hóa quyền truy cập, ngừng lưu trữ và bảo toàn bằng chứng có thể giúp xác định người vận hành. Lệnh cũng ngăn việc chuyển nhượng tên miền cho bên khác ngoài các nguyên đơn.
Vụ kiện được khởi xướng ngày 16/6/2026 với sự hỗ trợ của Hiệp hội Các nhà xuất bản Mỹ (AAP). Các nguyên đơn gồm Apress Media, Cengage Learning, Elsevier, Hachette Book Group, HarperCollins, John Wiley & Sons, Macmillan Learning, Macmillan Publishing Group, McGraw Hill, Pearson Education, Penguin Random House, Simon & Schuster và Taylor & Francis.
Theo các trích đoạn đơn kiện được AAP công bố, WeLib quảng bá rằng nền tảng có hơn 43 triệu cuốn sách và 98 triệu bài báo, thu hút hơn 80.000 người dùng hoạt động hằng tháng. Website cũng tuyên bố người dùng đã tiếp cận hơn 51 triệu cuốn sách trong một tháng. Những con số này cần được hiểu là thông tin do WeLib tự công bố và được phía nguyên đơn dẫn lại, chưa phải kết quả thống kê độc lập.
Phía nguyên đơn còn cho rằng WeLib thu lợi thông qua các khoản tiền được gọi là “quyên góp”. Người dùng miễn phí có tốc độ tải chậm, trong khi người trả tiền được tải nhanh và bỏ qua hàng đợi. Theo đơn kiện, các gói được quảng bá từ 7 USD/tháng cho 25 lượt tải nhanh mỗi ngày đến 90 USD/tháng cho 1.000 lượt tải nhanh mỗi ngày. Các nhà xuất bản lập luận rằng đây thực chất là hình thức thành viên trả phí.
Một nội dung đáng chú ý là cáo buộc WeLib tìm cách kiếm tiền bằng việc chào cung cấp cho các nhà phát triển mô hình AI quyền truy cập tốc độ cao vào kho bản sao sách và bài báo không được cấp phép.
Tuy nhiên, cần phân biệt cáo buộc này với nội dung phán quyết. Phán quyết được kiểm tra giải quyết yêu cầu về hành vi xâm phạm bản quyền trực tiếp của WeLib; tài liệu đó không xác định một công ty AI cụ thể đã mua hoặc sử dụng dữ liệu từ nền tảng.
Vụ kiện cũng tiếp nối hoạt động thực thi bản quyền của các nhà xuất bản đối với Anna’s Archive. Theo AAP, ngày 19/5/2026, tòa án đã ban hành phán quyết mặc định trong vụ kiện nền tảng này, với mức bồi thường tổng cộng 19,5 triệu USD.
Khoản 19,5 triệu USD là nghĩa vụ bồi thường được tòa tuyên, không đồng nghĩa các nhà xuất bản đã nhận được số tiền đó. Tương tự, lệnh vô hiệu hóa tên miền và ngừng lưu trữ không tự nó chứng minh rằng toàn bộ hoạt động của WeLib đã chấm dứt.
Vụ việc cho thấy các nhà xuất bản đang sử dụng cả yêu cầu bồi thường và biện pháp tác động đến hạ tầng để xử lý hành vi phân phối tác phẩm không được phép. Đối với khía cạnh AI, thông tin hiện có cần được trình bày đúng giới hạn: các nguyên đơn cáo buộc WeLib chào cung cấp quyền truy cập dữ liệu cho nhà phát triển mô hình, còn việc doanh nghiệp nào thực sự sử dụng nguồn dữ liệu này cần có bằng chứng riêng.
----Trạm Đọc tổng hợp----