“We are what we repeatedly do.” (Chúng ta là những gì chúng ta lặp đi lặp lại.)
Aristotle đã nói điều đó từ rất lâu trước đây, và một thế kỷ nghiên cứu khoa học đã xác nhận điều ấy: những khuôn mẫu trong cuộc sống của chúng ta - cả tốt lẫn xấu - được khắc họa bởi các thói quen.
Nhưng có một điều chúng ta thường bỏ lỡ. Theo bản năng, chúng ta nghĩ về thói quen như những công cụ để cải thiện bản thân, những đòn bẩy giúp mình kỷ luật hơn, hiệu quả hơn và kiểm soát tốt hơn.
Thế nhưng, những khoảnh khắc quan trọng nhất - những khoảnh khắc tạo dựng niềm tin, xây dựng các mối quan hệ và khơi nguồn ý tưởng - không diễn ra bên trong chúng ta; chúng diễn ra giữa chúng ta. Chúng không mang tính cá nhân; chúng mang tính xã hội.
Hãy lấy ví dụ về việc lắng nghe chủ động.
Khi bạn tạo thói quen để người khác nói hết điều họ muốn nói, coi trọng những điều quan trọng với họ và kiểm tra lại xem mình đã hiểu đúng hay chưa trước khi phản hồi, một sự thay đổi tinh tế nhưng quan trọng sẽ xảy ra.
Bạn không chỉ giao tiếp hiệu quả hơn; bạn còn bắt đầu nhìn nhận mọi thứ rõ ràng hơn.
Sự thay đổi trong nhận thức đó làm thay đổi những gì bạn làm tiếp theo, thường theo những cách lan tỏa thành sự tin tưởng, sự rõ ràng và những mối quan hệ bền chặt hơn.
Nói cách khác, nếu các thói quen cá nhân xây dựng năng lực thì các thói quen xã hội giúp giải phóng năng lực ấy.
Chúng định hình khoảng không gian giữa con người với nhau, và chính trong không gian đó, phần lớn những điều quan trọng nhất - sự trưởng thành, tính sáng tạo và niềm vui - thực sự diễn ra.
Trong vài năm qua, khi nghiên cứu cho cuốn sách mới của mình, tôi đã dành thời gian với những nhóm người đặc biệt giỏi trong việc xây dựng các thói quen xã hội.
Họ hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau: đội thể thao, bệnh viện, doanh nghiệp nhỏ… nhưng đều có chung khả năng tạo ra năng lượng, sự tin tưởng và tinh thần cộng đồng.
Trong số tất cả những thói quen xã hội mà tôi quan sát được, có ba thói quen nổi bật hơn cả là: bốn chữ H, hình dung tương lai (visioning) và học cách nhận ra những cánh cửa màu vàng.
Bốn chữ H
Mọi nhóm đều muốn tạo dựng tinh thần cộng đồng, nhưng rất ít nhóm biết cách xây dựng nó.
Đây là một trong những phương pháp nhanh nhất và đáng tin cậy nhất mà tôi từng thấy.
Cấu trúc của nó rất đơn giản.
Hãy tập hợp thành các nhóm nhỏ (từ ba đến năm người), rồi để mỗi người dành vài phút trả lời bốn câu hỏi:
Các câu hỏi rất đơn giản, nhưng những cuộc tương tác mà chúng khơi gợi thì không hề đơn giản.
Mọi người chia sẻ những lát cắt trong thế giới nội tâm của mình, nhìn thấy người khác và được người khác nhìn thấy.
Trải nghiệm này tạo ra những “vòng lặp dễ bị tổn thương” (vulnerability loops) — những khoảnh khắc cởi mở được chia sẻ, giúp hình thành sự kết nối.
Nó đưa mọi người ra khỏi trạng thái chỉ tập trung vào nhiệm vụ để bước vào một trạng thái mang tính quan hệ rộng mở hơn.
Năm ngoái, sau một mùa giải với thành tích 4 thắng và 13 thua, huấn luyện viên mới của đội New England Patriots, Mike Vrabel, đã bắt đầu trại huấn luyện bằng hoạt động “bốn chữ H”.
Những cuộc trò chuyện đó không hề dễ dàng hay trôi chảy, và chính vì thế chúng phát huy tác dụng.
Hậu vệ Marcus Jones chia sẻ với Sports Illustrated:
“Đó chắc chắn là một khoảng thời gian rất dễ tổn thương. Bạn không muốn bộc lộ quá nhiều cảm xúc, nhưng nó thực sự có ích. Bạn sẽ chiến đấu hết mình vì đồng đội khi biết họ đã trải qua những gì.”
Sẽ là cường điệu nếu nói rằng hành trình sau đó của Patriots đến trận Super Bowl là nhờ “bốn chữ H”.
Nhưng cũng sẽ là cường điệu nếu nói rằng điều đó không có tác động gì.
Tôi đã thấy những phiên bản của “bốn chữ H” được áp dụng ở nhiều nơi, từ các công ty công nghệ đến các đơn vị tác chiến đặc biệt, và hiệu quả luôn nhất quán.
Nó xây dựng các mối quan hệ theo cách duy nhất mà các mối quan hệ thực sự được xây dựng: bằng cách tạo ra những khoảnh khắc chúng ta dừng lại, buông bỏ sự kiểm soát và nhìn thấy nhau một cách trọn vẹn.
Hình dung tương lai (Visioning)
Mọi nhóm thành công đều cần một đường chân trời chung, một cảm nhận rõ ràng về điều họ đang cùng nhau xây dựng.
Không ai làm điều này tốt hơn Zingerman’s, một cộng đồng doanh nghiệp trị giá 90 triệu đô la đặt tại Ann Arbor, bang Michigan, nơi đã phát triển một phương pháp đơn giản để tạo ra đường chân trời đó.
Nhận thức cốt lõi của họ là: một tầm nhìn không phải thứ được khám phá; nó là thứ được viết ra.
Quy trình này đơn giản đến bất ngờ.
Bạn hình dung mình đang ở tương lai của nhóm - chẳng hạn năm hoặc mười năm nữa - rồi dành khoảng 15 phút mô tả thật chi tiết một ngày điển hình:
Sau đó, mọi người chia sẻ những gì mình đã viết và so sánh với nhau, chú ý xem các tầm nhìn giống nhau ở đâu và khác nhau ở đâu.
Mục đích không phải là dự đoán chính xác tương lai.
Mục đích là chuyển nhận thức của bạn ra khỏi chế độ giải quyết vấn đề trước mắt để bước vào một kiểu tư duy rộng mở hơn, nơi bạn có thể nhận ra điều mình thực sự quan tâm.
Khi đường chân trời đó được thể hiện rõ ràng, nó có thể được thảo luận, điều chỉnh và thống nhất, từ đó tạo ra một cảm giác định hướng chung vừa cụ thể vừa có ý nghĩa.
Zingerman’s sử dụng quy trình này cho mọi thứ, từ việc khởi động các dự án mới đến hoàn thiện các dự án hiện có.
Sau này, tôi cũng thấy nó được áp dụng cho các nhóm làm việc, các dự án và thậm chí cả những quyết định trong cuộc sống.
Trong mọi trường hợp, giá trị của nó không nằm nhiều ở tài liệu được tạo ra mà ở chất lượng nhận thức chung mà nó tạo nên - cách nó giúp mọi người cùng nhìn thấy điều họ đang hướng tới.
Những cánh cửa màu vàng
Hầu hết chúng ta sống mỗi ngày với sự chú ý hướng đến những cánh cửa màu xanh lá cây - tín hiệu để tiến lên, và những cánh cửa màu đỏ - tín hiệu để dừng lại hoặc điều chỉnh hướng đi.
Đó là một cách vận hành hiệu quả, đặc biệt trong những môi trường đề cao tốc độ và sự rõ ràng.
Nhưng còn có một loại tín hiệu khác thường bị bỏ qua, điều mà nhà tâm lý học Lisa Miller của Đại học Columbia gọi là những “cánh cửa màu vàng”.
Những cánh cửa màu vàng là những khoảnh khắc nhỏ bé, mơ hồ nằm ở rìa nhận thức của chúng ta:
Một tia tò mò thoáng qua.
Một bình luận không hoàn toàn phù hợp với chương trình nghị sự.
Một khả năng mới chỉ vừa hình thành nhưng rất dễ bị bỏ qua.
Chúng dễ bị phớt lờ vì khiến chúng ta chậm lại và không xuất hiện như những điều rõ ràng hữu ích.
Thói quen cần hình thành là nhận ra và coi trọng những cánh cửa màu vàng — và khi cảm thấy phù hợp, hãy bước qua chúng.
Điều đó có thể là đặt thêm một câu hỏi thay vì chuyển sang chủ đề khác.
Nán lại thêm vài giây trong một cuộc trò chuyện.
Hoặc mời ai đó nói thêm về điều mà họ suýt nữa đã không nói ra.
Không hành động nào trong số này là đặc biệt kịch tính.
Nhưng theo thời gian, chúng dẫn đến những ý tưởng tốt hơn, các mối quan hệ bền chặt hơn và cảm giác gắn kết sâu sắc hơn.
Chúng tạo ra những cơ hội mà nếu không sẽ vẫn vô hình.
Tôi đã cảm nhận được tác động của những cánh cửa màu vàng trong chính cuộc sống của mình.
Vài năm trước, một người bạn rủ tôi đi leo núi trong nhà.
Ban đầu tôi từ chối.
Tôi sợ độ cao và luôn nghĩ leo núi trong nhà là một hoạt động cầu kỳ, quá chuyên biệt.
Nhưng lần đó, tôi dừng lại và thử xem nó như một cánh cửa màu vàng.
Vài tối sau, tôi có mặt tại phòng tập leo núi, cố tỏ ra tự tin trong đôi giày thuê và chiếc dây đai mà tôi đã mặc ngược.
Thật bất ngờ, leo núi trong nhà lại khá thú vị.
Và nhóm người ở đó thật tuyệt vời. Họ cởi mở, sâu sắc và hài hước một cách đầy năng lượng.
Chúng tôi tiếp tục gặp nhau vào mỗi tối thứ Tư.
Theo thời gian, chúng tôi trở nên thân thiết hơn.
Những buổi leo núi dần biến thành các buổi họp mặt gia đình, những chuyến đi trượt tuyết, những lần chơi nhạc cùng nhau và cuối cùng là một nhóm bạn rất thân.
Nhìn lại, tất cả điều đó đều không được lên kế hoạch trước.
Không ai thiết kế kết quả ấy hay biết chính xác nó sẽ dẫn đến đâu.
Điều xảy ra đơn giản hơn nhiều.
Chúng tôi liên tục bước vào những cơ hội nhỏ bé: nhận ra một điều nhỏ, một khoảnh khắc có năng lượng, một tia tò mò thoáng qua rồi cùng nhau tiến về phía nó.
Theo thời gian, những cánh cửa màu vàng ấy tích tụ lại thành một nhịp điệu, thành cảm giác thuộc về.
Bởi những điều tốt đẹp trong cuộc sống không phải là thứ bạn lên kế hoạch.
Đó là thứ bạn cùng nhau nuôi dưỡng để lớn lên.
- Theo: Daniel Coyle
“Mật mã tài năng” - Cuốn sách của tác giả Daniel Coyle sẽ cung cấp cho các bậc phụ huynh, giáo viên, huấn luyện viên, doanh nhân - và mọi người khác nữa - các công cụ để có thể tận dụng tối đa các tiềm năng của chính bản thân và mọi người.
Dù bạn đang huấn luyện cho một đội bóng bầu dục hay dạy một đứa trẻ chơi đàn piano, viết tiểu thuyết hay cố gắng cải thiện cú vung gậy trong môn bóng chày thì cuốn sách mang tính cách mạng này sẽ chỉ cho bạn biết cách nuôi dưỡng và phát triển tài năng thông qua việc khai thác và sử dụng một cơ chế mới được khám phá của não bộ.
Dựa trên những thành tựu xuất sắc của ngành thần kinh học và nghiên cứu mới nhất trong quá trình đi tới 9 địa chỉ sản sinh ra rất nhiều tài năng của thế giới - từ sân bóng chày ở vùng Ca-ri-bê đến học viện âm nhạc cổ điển phía bắc New York, tác giả đã chỉ ra 3 yếu tố then chốt cho phép bạn phát triển tài năng và tối ưu hóa khả năng của mình trong các lĩnh vực thể thao, nghệ thuật, âm nhạc, toán học hay bất kỳ điều gì khác.
Tìm hiểu thêm tại: https://shorten.asia/bvZBcXnt