Một nhà xuất bản audiobook với hơn 15.000 đầu sách vừa được mua lại trong thương vụ được The Wall Street Journal định giá hơn 400 triệu USD. Ngày 21/9/2026, Podium Entertainment công bố được hai quỹ đầu tư Flexpoint Ford và Shamrock Capital mua lại từ Presidio Investors; GoldState Music tham gia với tư cách nhà đầu tư thiểu số. Các bên không công bố giá trị chính thức của giao dịch, vì vậy mức hơn 400 triệu USD hiện là con số do The Wall Street Journal dẫn từ những người am hiểu thương vụ.

Đáng chú ý, Podium không phải một nhà xuất bản truyền thống có lịch sử hàng trăm năm. Công ty bắt đầu từ một startup tại Toronto vào đầu những năm 2010, nổi lên nhờ sản xuất audiobook cho các tác giả độc lập và sau đó mở rộng sang ebook, sách in và khai thác IP. Từ khoảng 1.200 đầu sách năm 2019, khi Presidio Investors đầu tư vào công ty, catalogue của Podium đã tăng lên hơn 15.000 đầu sách vào năm 2026, đồng thời công ty hiện đại diện cho hơn 3.000 tác giả. Theo thông báo thương vụ, Podium hiện là nhà xuất bản audiobook lớn thứ ba thế giới.

Một trong những câu chuyện quan trọng nhất trong lịch sử Podium là “The Martian” của Andy Weir. Cuốn tiểu thuyết ban đầu được Weir đăng miễn phí trên website cá nhân, sau đó tự xuất bản dưới dạng Kindle. Podium đã ký quyền audiobook với Weir khoảng 11 tháng trước khi Crown Publishing phát hành bản in. Phiên bản audiobook sau đó trở thành tựa sách bán chạy nhất trên Audible và giành giải Audie 2015 ở hạng mục Khoa học viễn tưởng.

Trường hợp “The Martian” cho thấy một điểm khác biệt trong mô hình của Podium: audiobook không nhất thiết phải là định dạng đi sau sách in. Một tác phẩm có thể được phát hiện từ cộng đồng tự xuất bản, được xây dựng lượng độc giả qua một định dạng số, rồi tiếp tục mở rộng sang sách in, ebook, phim và các hình thức khai thác khác.

Podium sau đó tập trung mạnh vào những thể loại có cộng đồng độc giả trực tuyến lớn như fantasy, science fiction, romance và LitRPG, đồng thời tiếp tục tìm kiếm các tác giả bắt đầu bằng self-publishing. Đến năm 2024, công ty đổi tên từ Podium Audio thành Podium Entertainment và mở rộng hoạt động sang ebook và sách in; sách in được phân phối thông qua Two Rivers của Ingram. Trong quá trình phát triển, Podium cũng mua Bookstat, dịch vụ cung cấp dữ liệu về doanh số sách, và ký thỏa thuận phân phối với Ingram, Audible cùng 11 nhà bán lẻ khác.

Nếu mức định giá hơn 400 triệu USD được The Wall Street Journal đưa tin là chính xác, thương vụ Podium cho thấy nhà đầu tư đang nhìn audiobook không đơn thuần như một sản phẩm phụ của sách in, mà như một tài sản nội dung có thể tạo ra giá trị độc lập. Tuy nhiên, không thể lấy 400 triệu USD chia cho 15.000 đầu sách để coi đó là “giá” trung bình của một audiobook, bởi giá trị doanh nghiệp còn phụ thuộc vào quyền sở hữu, doanh thu, thời hạn bản quyền, mức độ nổi tiếng của tác giả, khả năng mở rộng sang các định dạng khác và tiềm năng khai thác IP.

Dù vậy, quy mô thương vụ có thể được đặt cạnh một giao dịch lớn khác để thấy xu hướng của thị trường. Năm 2023, RBmedia, nhà xuất bản audiobook lớn nhất thế giới, được H.I.G. Capital và Francisco Partners mua lại từ KKR với mức giá được The Wall Street Journal đưa tin là hơn 1 tỷ USD. Thời điểm đó, RBmedia có hơn 66.000 đầu sách và hơn 300 nhân viên. Đến năm 2025, catalogue của công ty đã vượt 100.000 đầu sách và hiện được Publishers Weekly ghi nhận ở mức hơn 110.000 đầu sách.

Điểm đáng chú ý là cả hai thương vụ đều liên quan tới các nhà đầu tư tài chính lớn, trong khi bản thân doanh nghiệp sở hữu những catalogue nội dung có thể tiếp tục tạo doanh thu trong nhiều năm. Với Podium, lợi thế còn nằm ở mô hình chuyên tìm kiếm và phát triển các tác giả độc lập. Theo Presidio Investors, công ty hiện là nhà xuất bản audiobook romance lớn thứ hai và nhà xuất bản audiobook science fiction & fantasy lớn nhất tại Mỹ, với đội ngũ hơn 1.500 narrator và hơn 100 nhân viên.

Một trong những phát biểu đáng chú ý nhất sau thương vụ đến từ Mike Morris, Managing Director của Flexpoint Ford. Ông ví sự thay đổi mà digital audio mang lại cho các tác giả độc lập với tác động mà streaming từng tạo ra đối với các nghệ sĩ âm nhạc độc lập. Theo cách tiếp cận này, các nền tảng kỹ thuật số không chỉ thay đổi cách nội dung được tiêu thụ mà còn thay đổi cách nhà xuất bản phát hiện và đầu tư vào người sáng tạo.

Mô hình của Podium đặc biệt đáng chú ý ở điểm này. Thay vì chỉ dựa vào hệ thống tìm kiếm bản thảo truyền thống, công ty có thể quan sát những tác phẩm đã hình thành cộng đồng độc giả trong hệ sinh thái self-publishing, sau đó đầu tư vào quyền audiobook và phát triển chúng thành những sản phẩm xuất bản quy mô lớn hơn. Thành công của “The Martian” là một ví dụ sớm cho mô hình đó; những series như “He Who Fights with Monsters” hay các tác phẩm fantasy và LitRPG khác tiếp tục cho thấy tiềm năng của cộng đồng tác giả độc lập đối với thị trường audiobook.

Điều này cũng giải thích vì sao Podium không còn định vị mình đơn thuần là một công ty sản xuất audio. Việc mở rộng sang ebook, sách in, dữ liệu bán sách và phân phối cho thấy mục tiêu đang dịch chuyển sang xây dựng và khai thác IP trên nhiều định dạng. Khi một tác phẩm có thể bắt đầu từ self-publishing, trở thành audiobook, rồi được phát hành thành ebook, sách in hoặc chuyển thể, giá trị thương mại không còn nằm ở riêng một định dạng.

Thương vụ Podium vì thế đáng chú ý ở hai tầng. Ở cấp độ doanh nghiệp, một công ty tăng catalogue từ khoảng 1.200 lên hơn 15.000 đầu sách trong bảy năm, đại diện cho hơn 3.000 tác giả và thu hút thương vụ được báo cáo trị giá trên 400 triệu USD cho thấy quy mô mà một nhà xuất bản tập trung vào audio có thể đạt được. Ở cấp độ ngành, thương vụ diễn ra trong bối cảnh RBmedia cũng từng được giao dịch với mức giá hơn 1 tỷ USD, cho thấy catalogue nội dung âm thanh đang trở thành một loại tài sản được các nhà đầu tư tài chính quan tâm.

Nhưng điều đáng chú ý hơn cả có thể nằm ở mô hình phía sau Podium: tìm kiếm tác giả từ cộng đồng self-publishing, sử dụng dữ liệu để phát hiện IP có tiềm năng, đầu tư vào audiobook, rồi mở rộng sang các định dạng khác. Trong một thị trường mà độc giả ngày càng tiếp cận sách qua nhiều hình thức, từ đọc trên màn hình đến nghe khi di chuyển, audiobook đang dần chuyển từ vị trí “định dạng bổ sung” thành một phần của chiến lược phát triển IP.

Với ngành xuất bản, câu chuyện của Podium đặt ra một câu hỏi rộng hơn: khi một tác phẩm có thể được phát hiện, phát triển và thương mại hóa trên nhiều định dạng, giá trị của một nhà xuất bản sẽ nằm ở việc sở hữu bao nhiêu cuốn sách, hay ở khả năng phát hiện và biến những câu chuyện có tiềm năng thành những IP có thể phát triển lâu dài?

- Tham khảo: The Wall Street Journal (22/9/2026); Publishers Weekly (22/9/2026); Podium Entertainment/Presidio Investors (21/9/2026); Francisco Partners; Publishing Perspectives (28/9/2026).