Đây là một lời dạy quen thuộc. Và bản thân tôi cũng từng tin như vậy. Khi ai đó bị gọi là “người biết nhiều thứ” (kiểu “con vịt”), thì thường mang ý nghĩa tiêu cực: làm được nhiều việc nhưng không giỏi việc nào. Giống như vịt – bay được nhưng không giỏi như chim, bơi được nhưng không bằng cá, đi hay chạy cũng không nhanh bằng các loài trên cạn khác.
Cho đến khi tôi đọc cuốn "How to Be Better at (Almost) Everything" của Pat Flynn, tôi bắt đầu suy nghĩ lại.
Cuốn sách này cho rằng không cần phải cố gắng đạt tới mức giỏi 100%, vì trên thực tế điều đó cực kỳ khó – gần như phải đạt đẳng cấp thế giới mới gọi là 100%. Không phải là không thể, nhưng thử nhìn xem có bao nhiêu người trên thế giới đạt được mức đó. Càng cố theo đuổi, khả năng cao là ta không chạm tới được, lại còn tốn rất nhiều thời gian, công sức mà chưa chắc nhận lại được gì.
Thay vào đó, chỉ cần giỏi ở mức “đủ tốt” – khoảng 80% – nhưng ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Nói cách khác, trở thành người có năng lực đa dạng (generalist) có thể tốt hơn việc chỉ chuyên sâu vào một lĩnh vực (specialist).
Theo Pat Flynn, chúng ta nên học hỏi nhiều kỹ năng khác nhau, phát triển từng kỹ năng đến mức 80% là đủ, rồi tiếp tục chuyển sang kỹ năng khác. Làm mỗi ngày một chút, nhưng phải đều đặn. Quan trọng là tập trung vào những kỹ năng có thể ứng dụng thực tế và bắt đầu ngay, kể cả khi ta chưa cảm thấy sẵn sàng.
Bản thân tôi là giảng viên đại học. Tôi không phải người làm nghiên cứu giỏi nhất nước, cũng không phải người dạy giỏi nhất. Nhưng khi tôi bổ sung thêm các kỹ năng khác – như viết sách, làm podcast – thì mọi thứ bắt đầu khác đi. Tôi không phải nhà văn số một, cũng không phải podcaster hàng đầu. Nhưng một người vừa là giảng viên, vừa viết sách, vừa làm podcast – thì số lượng không còn nhiều nữa.
Mỗi vai trò tôi chỉ đạt mức “khá” khoảng 80%, nhưng khi kết hợp lại, chúng bổ trợ cho nhau. Công việc giảng dạy và nghiên cứu giúp tôi có nội dung để viết sách và chia sẻ trên podcast. Nhờ vậy, tổng thể tôi trở nên nổi bật hơn.
Điều quan trọng là: mỗi kỹ năng chỉ cần đạt 80%, nhưng khi kết hợp và hỗ trợ lẫn nhau, chúng có thể tạo ra lợi thế vượt trội.
Vì vậy, hãy thử nghĩ về công việc của bạn: có những kỹ năng nào bạn có thể học thêm? Thay vì cố gắng đạt 100% ở một kỹ năng, hãy phát triển nhiều kỹ năng lên mức 80%. Ví dụ, nếu bạn là marketer, ngoài việc giỏi marketing, hãy học thêm phân tích dữ liệu bằng AI và kỹ năng thuyết trình – mỗi thứ ở mức 80% thôi. Khi đó, bạn sẽ trở thành một marketer biết ứng dụng AI và trình bày tốt, và cơ hội thành công chắc chắn sẽ cao hơn.
- Tham khảo: Nopadol's Story