1/ “Culpability” – Bruce Holsinger
Tiểu thuyết về đạo đức trong kỷ nguyên xe tự lái
Nếu một chiếc xe tự lái gây tai nạn chết người, ai sẽ là người phải chịu trách nhiệm?
Đó là câu hỏi trung tâm của “Culpability”. Câu chuyện bắt đầu khi một gia đình gặp tai nạn trong lúc đang di chuyển bằng xe tự hành. Từ đó, hàng loạt vấn đề được đặt ra: lỗi thuộc về người ngồi sau vô-lăng, nhà sản xuất ô tô hay công ty phát triển phần mềm trí tuệ nhân tạo?
Bill Gates đánh giá cao cuốn tiểu thuyết vì dù khai thác những vấn đề rất lớn về công nghệ, đạo đức và pháp lý, Bruce Holsinger vẫn giữ được nhịp kể hấp dẫn. Mỗi chương đều mang đến những tình tiết bất ngờ, khiến người đọc không thể đoán trước diễn biến tiếp theo.
Đây là một lựa chọn đáng đọc nếu bạn quan tâm đến AI, công nghệ tự lái và những câu hỏi đạo đức mà xã hội sẽ phải đối mặt trong tương lai.
2/ “1929: Inside the Greatest Crash in Wall Street History - And How It Shattered a Nation” – Andrew Ross Sorkin
Hiểu về cuộc khủng hoảng tài chính lớn nhất thế kỷ XX
Andrew Ross Sorkin vốn nổi tiếng với “Too Big to Fail”, cuốn sách về cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Trong tác phẩm mới nhất, ông quay trở lại một biến cố còn có sức ảnh hưởng sâu rộng hơn: vụ sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1929.
Theo Bill Gates, đây là một công trình nghiên cứu vô cùng kỹ lưỡng. Cuốn sách giúp người đọc hiểu cách hàng loạt quyết định của các chính trị gia, ngân hàng và nhà đầu tư đã góp phần tạo nên cuộc khủng hoảng kinh tế làm thay đổi nước Mỹ.
Điều khiến Gates đặc biệt ấn tượng là những bài học từ gần một thế kỷ trước vẫn còn nguyên giá trị. Những hiện tượng như cổ phiếu meme (meme stocks), thị trường dự đoán (prediction markets) hay đầu tư ký quỹ (margin investing) cho thấy ranh giới giữa đầu tư và đầu cơ vẫn luôn rất mong manh.
Nếu yêu thích lịch sử kinh tế hoặc muốn hiểu sâu hơn về cách thị trường tài chính vận hành, đây là một cuốn sách rất đáng để dành thời gian.
3/ “Gray Matters: A Biography of Brain Surgery” – Theodore H. Schwartz
Khám phá lịch sử của ngành phẫu thuật thần kinh
Khác với hai lựa chọn trên, Bill Gates khuyến nghị trải nghiệm Gray Matters dưới dạng sách nói (audiobook).
Được viết bởi bác sĩ phẫu thuật thần kinh Theodore H. Schwartz, cuốn sách dẫn dắt người đọc khám phá lịch sử phát triển của ngành phẫu thuật não, những ca bệnh đặc biệt và quá trình con người từng bước giải mã cơ quan phức tạp nhất trong cơ thể.
Bill Gates cho biết ông đặc biệt yêu thích cách tác giả giải thích những kiến thức y khoa khó hiểu bằng ngôn ngữ gần gũi. Dù khoa học thần kinh vẫn còn rất nhiều bí ẩn, cuốn sách giúp người đọc hình dung được những tiến bộ đáng kinh ngạc mà ngành này đã đạt được.
Ông cũng dành lời khen cho phần đọc của Sean Pratt trong phiên bản audiobook, cho rằng đây là một trong những sách nói hay nhất ông từng nghe gần đây.
—
Điểm chung của ba cuốn sách trong danh sách năm nay không nằm ở chủ đề, mà ở khả năng khiến người đọc bị cuốn hút hoàn toàn.
Một cuốn đặt ra những câu hỏi về trách nhiệm của AI trong tương lai. Một cuốn giúp lý giải vì sao nền kinh tế có thể sụp đổ chỉ trong thời gian ngắn. Cuốn còn lại mở ra hành trình khám phá bộ não – cơ quan vẫn còn chứa đựng vô vàn điều bí ẩn.
Có thể nói, đây không phải là những lựa chọn "dễ đọc" theo nghĩa thông thường. Nhưng nếu bạn đang tìm kiếm những cuốn sách có khả năng mở rộng tư duy và mang đến nhiều góc nhìn mới trong mùa hè này, danh sách của Bill Gates là một gợi ý đáng tham khảo.
- Tham khảo: Gates Notes