Một trong những chủ đề nổi bật nhất của BIBF năm nay là trí tuệ nhân tạo. Hội chợ lần đầu tiên dành riêng một khu triển lãm cho xuất bản số và các ứng dụng AI, quy tụ những tên tuổi công nghệ lớn của Trung Quốc như Tencent, NetEase, ByteDance hay Yuewen.

Nhiều diễn đàn chuyên ngành cũng tập trung thảo luận về tác động của AI đối với toàn bộ chuỗi giá trị xuất bản, từ biên tập, dịch thuật, sản xuất nội dung cho đến phân phối và tiếp thị.

Điều này phản ánh một thực tế đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu: AI không còn được xem là công nghệ của tương lai mà đã trở thành công cụ vận hành hiện tại. Các nhà xuất bản ngày càng sử dụng AI để hỗ trợ dịch thuật, tạo metadata, phân tích hành vi độc giả, sản xuất sách nói hay cá nhân hóa trải nghiệm đọc.

Sự xuất hiện dày đặc của các doanh nghiệp công nghệ tại một hội chợ sách cũng cho thấy ranh giới giữa ngành xuất bản và ngành công nghệ đang ngày càng mờ đi.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc BIBF lần đầu tổ chức khu vực cấp phép sở hữu trí tuệ (IP Licensing Zone).

Động thái này phản ánh sự thay đổi trong cách ngành xuất bản nhìn nhận giá trị của một cuốn sách. Nếu trước đây doanh thu bán sách là thước đo thành công quan trọng nhất, thì ngày nay một tác phẩm còn được đánh giá bằng khả năng phát triển thành phim ảnh, truyền hình, hoạt hình, trò chơi điện tử, sản phẩm lưu niệm hoặc các hình thức nội dung khác.

Trong bối cảnh đó, sách ngày càng được xem là điểm khởi đầu của một hệ sinh thái nội dung thay vì là sản phẩm cuối cùng.

Sự phát triển mạnh của khu vực ComicHub dành cho truyện tranh, hoạt hình và game tại BIBF cũng cho thấy xu hướng này. Những lĩnh vực từng được xem là bên lề xuất bản nay đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng nhờ khả năng mở rộng IP trên nhiều nền tảng.

Một trong những dữ liệu đáng chú ý nhất được công bố bên lề hội chợ đến từ Báo cáo Thị trường Sách Bán lẻ Trung Quốc.

Theo đó, thương mại điện tử dựa trên nội dung hiện chiếm hơn 40% thị trường bán lẻ sách tại Trung Quốc và đã vượt qua các nền tảng thương mại điện tử truyền thống để trở thành kênh bán hàng lớn nhất.

Nói cách khác, ngày càng nhiều độc giả không tìm đến sách thông qua nhà sách hay các sàn thương mại điện tử, mà thông qua video ngắn, livestream, các bài giới thiệu sách hoặc những người sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.

Trên Douyin, nền tảng tương tự TikTok tại Trung Quốc, lượng nội dung liên quan đến sách đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong một năm, kéo theo mức tăng trưởng gần 100% về đơn đặt hàng.

Xu hướng này cũng đã xuất hiện tại Mỹ với hiện tượng BookTok và đang lan rộng sang nhiều thị trường khác.

Trong bối cảnh đó, khả năng kể lại một câu chuyện hấp dẫn trên mạng xã hội đôi khi trở nên quan trọng không kém chất lượng của chính cuốn sách.

Một tín hiệu đáng chú ý khác là sự tăng trưởng mạnh của dòng sách phi hư cấu.

Theo các báo cáo được công bố tại BIBF, những chủ đề tăng trưởng nhanh nhất hiện nay bao gồm trí tuệ nhân tạo, tài chính cá nhân, tâm lý học và sức khỏe tinh thần.

Điều này cho thấy nhu cầu đọc đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Trong một thế giới biến động nhanh chóng, nhiều độc giả tìm đến sách không chỉ để giải trí mà còn để hiểu rõ hơn về những thay đổi đang diễn ra xung quanh mình.

Những cuốn sách cung cấp kiến thức thực tiễn, giúp con người thích nghi với công nghệ mới, quản lý cuộc sống và phát triển bản thân đang ngày càng thu hút sự quan tâm.

Nhìn từ BIBF 2026, có thể thấy ngành xuất bản toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc.

AI đang tái định nghĩa quy trình sản xuất nội dung. Bản quyền sở hữu trí tuệ trở thành tài sản chiến lược. Người sáng tạo nội dung và mạng xã hội đang thay đổi cách sách tiếp cận độc giả. Trong khi đó, sách ngày càng được kết nối với các ngành công nghiệp văn hóa khác như điện ảnh, trò chơi và giải trí số.

Bốn từ khóa nổi bật nhất của ngành xuất bản hiện nay có lẽ là: AI, IP, Creator Economy và Globalization.

Và nếu có một bài học quan trọng từ Hội chợ Sách Bắc Kinh năm nay, đó là: trong tương lai, thành công của một cuốn sách sẽ không chỉ được đo bằng số bản in bán ra, mà còn bằng khả năng tồn tại, lan tỏa và phát triển trên nhiều nền tảng khác nhau của đời sống văn hóa số.

- Trạm Đọc