Tham gia chiến dịch khuyến khích đọc sách, quan điểm của Vương hậu Camilla về sách đã dấy lên sự chú ý: “Truyện tranh và sách nói cũng được tính là đọc sách!”.
Không thể ngó lơ vai trò của sách nói
Sách nói đã trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây. Tại Anh, doanh thu của sách nói đã tăng gần một phần ba trong năm 2023-2024 và trở thành một phần quan trọng của ngành công nghiệp sách.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh luận rằng liệu nghe sách có được coi là đọc sách “đúng nghĩa”?
Đối với các tác giả, ngành xuất bản và những người khuyến khích đọc sách, câu trả lời của họ là có. Debbie Hicks, Giám đốc sáng tạo của Reading Agency, một tổ chức thúc đẩy đọc sách, chia sẻ: “Ý nghĩa của đọc sách là hiểu nội dung cuốn sách chứ không phải dựa vào phương tiện nào”.
Hicks thừa nhận rằng sách nói có thể được coi là một phương tiện khác biệt với sách in theo truyền thống. “Tuy nhiên, chúng ta cần định nghĩa lại ý nghĩa của việc đọc sách và thay đổi cách nghĩ cũ vốn gắn liền với sách in”, ông cho hay.
Sách nói đã mang lại nhiều lợi ích rõ ràng cho người khiếm thị, mắc chứng khó đọc hoặc thiếu thời gian, cũng như trò là cầu nối cho những người ít đọc sách. Ví dụ, nam giới thường được coi là ít đọc sách hơn nữ giới. Tuy nhiên, số lượng nam giới (33%) nghe sách nói hàng tuần lại nhiều hơn phụ nữ (24%).
Nghiên cứu của Reading Agency cũng cho thấy sách nói còn có nhiều lợi ích hơn, ví dụ như phát triển kỹ năng hiểu hoặc tiếp thu từ vựng.
Jon Watt, Chủ tịch nhóm gồm các nhà xuất bản sách nói thuộc Hiệp hội nhà xuất bản Anh, cũng hoan nghênh những nhận xét của Vương hậu.
Ông cũng cung cấp thêm thông tin từ nghiên cứu của Quỹ văn học quốc gia Anh năm 2024 cho thấy 37,5% trẻ em và thanh thiếu niên cảm thấy việc nghe sách đã khuyến khích họ đọc sách truyền thống nhiều hơn. Hơn một nửa (52%) cũng cho biết việc nghe sách giúp họ giảm căng thẳng.
Watt nói: “Nghe là cánh cửa dẫn đến đọc. Nghe sách truyền cảm hứng cho tình yêu kể chuyện, khuyến khích trẻ em muốn đọc, nghe hoặc tương tác với một câu chuyện”.
Sách nói không còn là thứ yếu
Dựa trên trải nghiệm phát triển mảng sách nói tại nhà xuất bản Bonnier Books, Watt cũng cho biết thể loại này có vai trò rất quan trọng đối với toàn ngành xuất bản hiện nay.
“Sách nói hiện là một phần quan trọng của ngành và chắc chắn không còn là điều thứ yếu nữa. Hiện nay, khi mua bản quyền một cuốn sách, giới xuất bản sẽ nghĩ ngay đến phát triển sách nói cùng với bản in và bản điện tử. Chúng tôi đang nghĩ đến ra mắt sách ở mọi định dạng và đó là một sự thay đổi lớn trong năm năm qua”, ông tiết lộ.
Bằng chứng về tầm quan trọng của sách nói cũng ngày càng rõ ràng, khi doanh số của chúng vượt trội hơn bản in và bản điện tử. Ngoài ra, khi người nổi tiếng ra mắt hồi ký ở thời điểm hiện tại, họ cũng tự trở thành người đọc cho bản sách nói của mình. “Mười năm trước, bạn sẽ khó có thể thuyết phục bất kỳ người nổi tiếng nào đến gần micro”, Watt cho hay.
Ông lớn nhạc số Spotify cũng đã đưa sách nói vào nền tảng của mình từ năm 2022.
Chưa kể nhiều nền tảng mới khác như Spiracle cũng đã gia nhập thị trường. Ngoài ra, những tên tuổi sách nói lớn như Audible của Amazon cũng đang đẩy mạnh nhiều chiến lược phát triển, với việc mời các tên tuổi nổi tiếng lồng tiếng cho những cuốn sách của mình.
Ví dụ, ấn bản sách mới của "Pride and Prejudice" (Kiêu hãnh và Định kiến) đã có sự tham gia của những giọng đọc lớn như Marisa Abela, Harris Dickinson, Glenn Close, Bill Nighy và Jessie Buckley.
Còn đối với một số tác giả, họ thậm chí nghĩ đến việc từ bỏ hoàn toàn ra mắt bản in. Nhà phê bình điện ảnh của tờ Guardian, Peter Bradshaw, đã xuất bản ba cuốn tiểu thuyết theo cách truyền thống. Nhưng đối với tác phẩm mới nhất của mình Mercy, ông đã liên hệ với nữ diễn viên Joanna Scanlan làm người đọc truyện, và sau đó kết nối với Audible để ra mắt câu chuyện của mình.
Ông nói: Việc chỉ xuất bản sách nói là “một trải nghiệm rất tự do và thú vị. Nếu bạn hỏi tôi cách đây năm năm, tôi sẽ nói rằng trải nghiệm đọc sách giấy mới là trải nghiệm đích thực”.
Nhưng khi một người bạn thân gần đây chia sẻ với Bradshaw rằng ông ấy đang nghe cuốn Daniel Deronda của George Eliot và vẫn tiếp thu được nhiều điều như cách đọc truyền thống, Bradshaw hiểu rằng: “Ai biết được, sách nói có thể là con đường dẫn đến tương lai?”.
- Theo: Tạp chí Tri thức ZNews