Sự ra đời của VRA là hành động thiết thực, cụ thể của các đơn vị trong ngành xuất bản nhằm hiện thực hóa các định hướng của Đảng và Nhà nước, đồng thời đánh dấu bước chuyển quan trọng từ hợp tác đơn lẻ sang liên kết có chiều sâu, có tổ chức và có cam kết dài hạn trong toàn ngành.

VRA là liên minh hợp tác tự nguyện giữa các đơn vị trong lĩnh vực xuất bản, giáo dục và văn hóa, hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và minh bạch. Trong bối cảnh tri thức trở thành năng lực cốt lõi của quốc gia, VRA ra đời không phải để thay thế vai trò cá nhân của từng đơn vị, mà để tạo ra một nền tảng kết nối chung - nơi sức mạnh được nhân lên thông qua sự phối hợp hành động thống nhất, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.

Liên minh hướng tới mục tiêu thúc đẩy văn hóa đọc, nâng cao chuẩn mực xuất bản và góp phần xây dựng một nền xuất bản hiện đại, có bản sắc dân tộc - nơi tri thức là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.

VRA xác định 6 trụ cột hoạt động trong giai đoạn 2026 - 2030:

1. Tổ chức hội sách và các sự kiện văn hóa đọc trên toàn quốc. Thực hiện hàng trăm hội sách theo mô hình hiện đại, có sức lan tỏa, trải rộng khắp các tỉnh thành - đưa sách đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt tại các địa phương còn ít tiếp cận với văn hóa đọc.
2. Đóng góp và cổ vũ cho văn hóa đọc trong cộng đồng. Chủ động tổ chức và tham gia các chiến dịch truyền thông, sự kiện cộng đồng và các hoạt động khơi dậy tình yêu sách trong xã hội - từ đô thị đến nông thôn, từ người lớn đến thế hệ trẻ.
3. Tư vấn và phát triển điểm đọc tại trường học và cộng đồng. Hỗ trợ xây dựng hàng nghìn điểm đọc và thư viện tại các trường học, khu dân cư và cộng đồng địa phương; tư vấn phát triển mô hình tiết đọc sách thường xuyên, giúp hình thành thói quen đọc bền vững từ lứa tuổi học đường.
4. Vận động và phát triển hệ thống thư viện tư nhân, thư viện doanh nghiệp. Tích cực tham gia vận động, tư vấn và hỗ trợ hình thành hệ thống thư viện tại các doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng dân cư - mở rộng không gian tiếp cận tri thức ra ngoài môi trường học đường, hướng đến mục tiêu 1 triệu độc giả học tập suốt đời.
5. Vận động chống sách lậu, bảo vệ bản quyền. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động toàn ngành và xã hội tuân thủ nghiêm quy định về bản quyền; xây dựng môi trường xuất bản lành mạnh, minh bạch và chuyên nghiệp - bảo vệ quyền lợi chính đáng của tác giả, dịch giả, nhà xuất bản và người đọc.
6. Chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo nhân sự cho ngành xuất bản. Tạo diễn đàn để các đơn vị trong liên minh và toàn ngành cùng chia sẻ kinh nghiệm quản trị, vận hành và phát triển; đồng thời triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân sự chất lượng cao - đặt nền móng cho một ngành xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững trong dài hạn.

Điểm khác biệt của VRA nằm ở mô hình vận hành không hình thành lợi nhuận chung hay "lợi ích nhóm", với ba nguyên tắc cốt lõi:

• Mô hình Đơn vị chủ trì (Lead): Mỗi dự án hoặc hội sách sẽ có một đơn vị đóng vai trò Lead (trong giai đoạn đầu là Alpha Books) để điều phối từ khâu pháp lý, mặt bằng đến truyền thông và vận hành.
• Chia sẻ rủi ro và lợi ích công khai: Mọi chi phí được công khai, minh bạch. Các thành viên cùng đóng góp và chia sẻ rủi ro theo tỷ lệ tham gia dự án.
• Cam kết thị trường lành mạnh: Các đơn vị cam kết không phá giá thị trường và không ảnh hưởng đến hệ thống đại lý hiện hữu.

VRA chào đón tất cả các đơn vị xuất bản và phát hành tham gia với các phương án hợp tác linh hoạt: (1) Tham gia trực tiếp, (2) Đồng đầu tư, (3) Cung cấp sản phẩm cho đơn vị đầu mối với chiết khấu ưu đãi.

Các thành viên sáng lập VRA - ông Nguyễn Cảnh Bình (Alpha Books), ông Trần Đại Thắng (Đông A Books) và ông Nguyễn Văn Phước (First News) - khẳng định VRA luôn mở rộng cửa chào đón các thành viên chính thức, đối tác chiến lược và chính quyền các địa phương.

Ông Nguyễn Cảnh Bình chia sẻ: "Chúng tôi tin rằng phát triển văn hóa đọc là sứ mệnh chung của toàn xã hội. Trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay, sự hợp tác theo mô hình 'ba cây chụm lại' sẽ giúp các đơn vị xuất bản cùng dựa vào nhau để vượt qua sóng gió và phát triển một cách tốt hơn cũng như có đóng góp tốt hơn cho xã hội. Chúng tôi mong muốn nâng cấp các hội sách trở thành những ngày hội văn hóa thực thụ - nơi không chỉ bán sách mà còn tích hợp triển lãm tranh, âm nhạc đường phố và các hoạt động nghệ thuật để khơi dậy cảm hứng đọc trong cộng đồng. Chúng tôi mong nhận được sự chung tay tham gia của các đơn vị xuất bản, giáo dục, địa phương và cộng đồng vào VRA để cùng nhau xây dựng một Việt Nam học tập - nơi tri thức trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững."

Ông Trần Đại Thắng chia sẻ: “Câu chuyện văn hóa đọc, với chúng tôi, không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ những việc cụ thể: một hội sách được làm chỉn chu hơn, một điểm đọc được duy trì ổn định hơn, một cuốn sách đến với đúng người đọc. Nếu những việc đó được làm đủ đều đặn và đủ lâu dài, thì kết quả sẽ tự đến. Chúng tôi cũng hoan nghênh các đơn vị trong ngành cùng mở rộng Liên minh trong thời gian tới.”

Ông Nguyễn Văn Phước đồng tình: “ Chúng tôi mong muốn nhận được sự chung tay, đồng hành của tất cả quý vị, những nhà xuất bản, những nhà phát hành, các trường học, các doanh nghiệp công nghệ, và mỗi một cá nhân yêu sách - để cùng kiến tạo một hệ sinh thái tri thức mạnh mẽ, nơi những cuốn sách hay, tìm được đúng người đọc, nơi văn hóa đọc, trở thành niềm tự hào của người Việt”. 

• Alpha Books - Một trong những đơn vị xuất bản và phát hành sách hàng đầu Việt Nam, chuyên về sách kinh tế, quản trị và phát triển bản thân.
• Đông A Books - Đơn vị xuất bản uy tín với nhiều đầu sách văn học, khoa học và giáo dục có giá trị.
• First News - Nhà xuất bản tiên phong trong lĩnh vực sách kỹ năng sống, truyền cảm hứng và phát triển cộng đồng đọc sách tại Việt Nam.