Cuốn sách được viết từ trải nghiệm của người sáng lập Daewoo, một trong những tập đoàn từng có quy mô lớn nhất Hàn Quốc. Nhưng nếu chỉ đọc nó như một cuốn hồi ký về quá trình gây dựng doanh nghiệp, có lẽ chúng ta sẽ bỏ qua điều quan trọng nhất mà Kim Woo Choong muốn nói với người trẻ.

Đó là: đừng vội hài lòng với một cuộc sống chỉ vừa đủ an toàn.

Kim Woo Choong xuất thân trong hoàn cảnh khó khăn. Ông từng phải đối mặt với gánh nặng gia đình nhưng vẫn tìm cách học tập, bước vào Đại học Yonsei và sau đó bắt đầu sự nghiệp gần như từ con số không. Từ một doanh nghiệp nhỏ với vài chục nhân viên, Daewoo phát triển thành một tập đoàn toàn cầu. Chính hành trình ấy trở thành nền tảng cho những suy ngẫm của ông về tuổi trẻ, công việc, tiền bạc, lãnh đạo và trách nhiệm với xã hội.

Điều khiến tôi chú ý không phải là quy mô của Daewoo, mà là cách ông nhìn ước mơ.

Trong rất nhiều sách phát triển bản thân, ước mơ thường được nói như một thứ cảm xúc đẹp đẽ: hãy tin vào bản thân, hãy nghĩ lớn, hãy theo đuổi đam mê. Kim Woo Choong thực tế hơn. Với ông, một ước mơ chỉ có ý nghĩa khi nó kéo con người ra khỏi sự trì trệ.

Bạn muốn một công ty lớn hơn? Hãy làm việc để xây dựng nó.

Bạn muốn trở thành người giỏi hơn? Hãy học và rèn luyện mỗi ngày.

Bạn muốn thay đổi cuộc sống? Hãy bắt đầu bằng chính công việc đang nằm trước mặt.

Bởi vậy, cuốn sách không cổ vũ một kiểu “ước mơ” chỉ tồn tại trong suy nghĩ. Nó nói về một thế hệ người Hàn Quốc đã làm việc với cường độ rất cao trong một giai đoạn đất nước đang chuyển mình. Đằng sau câu chuyện thành công của Daewoo là một niềm tin rất mạnh: năng lực của con người không nên bị giới hạn bởi hoàn cảnh hiện tại.

Có lẽ đây cũng là lý do cuốn sách từng tạo ra ảnh hưởng lớn đối với giới trẻ Hàn Quốc. Khi xuất bản năm 1989, tác phẩm nhanh chóng trở thành một hiện tượng xuất bản và truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ về tinh thần làm việc, khởi nghiệp và vươn lên.

Nhưng đọc cuốn sách hôm nay, tôi nghĩ chúng ta nên đặt một câu hỏi khác.

Nếu không còn nghèo khó, không còn một đất nước cần phải “đuổi kịp” thế giới, người trẻ còn cần tinh thần ấy không?

Câu trả lời của tôi là có.

Bởi hoàn cảnh thay đổi, nhưng vấn đề của tuổi trẻ thì không thay đổi quá nhiều.

Chúng ta vẫn có thể sống trong một thế giới đầy cơ hội nhưng lại không biết mình muốn làm gì. Vẫn có thể có rất nhiều thông tin nhưng thiếu một mục tiêu đủ lớn. Vẫn có thể có nhiều lựa chọn nghề nghiệp nhưng cuối cùng chọn con đường ít rủi ro nhất chỉ vì sợ thất bại.

Và đó là lúc thông điệp của Kim Woo Choong trở nên đáng suy nghĩ.

Ông không cho rằng công việc chỉ là cách để kiếm tiền. Ông muốn con người tìm thấy giá trị trong chính việc mình làm, coi lao động và cống hiến là một phần của cuộc sống. Với ông, thời gian tuổi trẻ không nên chỉ được dùng để tìm kiếm sự thoải mái, bởi đó cũng là giai đoạn con người có nhiều năng lượng nhất để thử nghiệm, sáng tạo và tạo ra những điều mới.

Tư duy ấy cũng xuất hiện trong cách ông nói về sáng tạo.

Daewoo không chỉ lớn lên bằng cách làm tốt những thứ người khác đã làm. Kim Woo Choong chủ trương tìm kiếm cơ hội ở những nơi người khác nhìn thấy vấn đề. Việc mua lại những doanh nghiệp đang gặp khó khăn rồi tái tổ chức chúng là một ví dụ cho cách ông nhìn cơ hội trong nghịch cảnh.

Điều này có một ý nghĩa rất khác nếu đặt vào cuộc sống hiện nay.

Sáng tạo đôi khi không phải là nghĩ ra một thứ hoàn toàn chưa từng tồn tại. Nó có thể đơn giản là nhìn một vấn đề quen thuộc bằng một cách khác, tìm ra một khả năng mà người khác chưa nhìn thấy, hoặc biến một thứ tưởng như không còn giá trị thành một thứ hữu ích.

Đó cũng là lý do cuốn sách không chỉ dành cho những người muốn kinh doanh mà dành cho bất kỳ ai đang muốn xây dựng một năng lực nào đó cho mình.

Một sinh viên, một người mới đi làm, một người đang khởi nghiệp, một người đang muốn chuyển nghề hay đơn giản là một người cảm thấy mình đang sống quá đều đặn đều có thể tìm thấy một điều gì đó trong cuốn sách này.

Một điểm khác đáng chú ý là quan niệm của Kim Woo Choong về tiền bạc.

Ông không phủ nhận vai trò của lợi nhuận trong kinh doanh. Nhưng ông cho rằng càng có nhiều tiền và quyền lực, con người càng phải gánh nhiều trách nhiệm hơn đối với xã hội. Giá trị của tài sản không nằm ở việc nó khiến chủ nhân trở nên giàu có đến đâu, mà ở việc nó có thể tạo ra điều gì cho những người khác.

Đây là một quan điểm đáng để đọc chậm lại.

Bởi trong một thời đại mà thành công rất dễ được quy đổi thành những con số - bao nhiêu tiền, bao nhiêu người theo dõi, chức vụ gì, sở hữu những gì - cuốn sách đặt ra một thước đo khác: Bạn tạo ra được giá trị gì?

- Trạm Đọc