Hội sách Thiếu nhi Bologna 2026 (Bologna Children’s Book Fair 2026) diễn ra từ ngày 13 đến 16/4 tại Bologna, Italy. Năm nay, Việt Nam có hai đại diện được lựa chọn tham gia Chương trình Khách mời (Hosted Publishers Invitation Programme) là Du Bút với thế mạnh là ấn phẩm truyện tranh Việt Nam và Slowbooks - đơn vị theo đuổi thể loại sách tranh.

Chị Thân Trọng Thanh Quỳnh, Trưởng phòng bản quyền, đồng thời là đồng sáng lập Du Bút, cho hay đơn vị nhận được lời mời từ Thương vụ Italy (ITA) vào khoảng tháng 12/2025. Khi đó, cả team đang ở Kuala Lumpur tham gia Comic Fiesta, một trong những lễ hội truyện tranh lớn Đông Nam Á.

"Phản ứng đầu tiên của chúng tôi là… bán tín bán nghi. Tôi còn phải lên LinkedIn tìm thông tin về đơn vị gửi lời mời để chắc chắn đây là lời mời thật. Nhưng xác nhận xong thì cảm xúc lớn nhất là rất hạnh phúc và tự hào", chị Thanh Quỳnh nhớ lại. "Với một đơn vị độc lập đến từ Việt Nam, đây là cơ hội rất đặc biệt, và cũng là một dấu hiệu cho thấy truyện tranh Việt Nam đang bắt đầu được chú ý nhiều hơn trong các không gian xuất bản quốc tế", chị nói.

Vậy là cả đội ngũ có 3 tháng rục rịch chuẩn bị trước khi lên đường vào ngày 10/4 vừa qua. Song thực ra, đối với Du Bút, công tác chuẩn bị đã bắt đầu từ trước đó rất lâu.

Chị Thanh Quỳnh cho biết rằng từ năm 2023, đơn vị đã bắt đầu mang thương hiệu “truyện tranh Việt Nam” ra quốc tế, lần đầu là tại một triển lãm trong khuôn khổ Bangkok Comic Art Festival lần 3 (Lễ hội Nghệ thuật Truyện tranh Bangkok) tại trung tâm Nghệ thuật và Văn hóa Bangkok (BACC). "Nhờ những chuyến đi như vậy, tôi tích lũy được kinh nghiệm, tài liệu và cách tiếp cận để chuẩn bị tốt hơn cho những sự kiện quốc tế tiếp theo", chị nói.

Lần này, ngay khi xác nhận tham dự Bologna, chị liền gửi lời mời đến các biên tập viên và tác giả truyện tranh Việt Nam để cùng xây dựng catalogue truyện tranh Việt 2025-2026, với các tác phẩm của Du Bút, Nhà xuất bản Kim Đồng, Comicola, Sun Wolf, Kỳ Comics, Mèo Mốc, Skycomics. Trong đó không chỉ có các thông số xuất bản cơ bản như số trang, số tập, khổ sách, mà còn bao gồm phần tóm tắt nội dung, thông tin giải thưởng hoặc thành tích của tác phẩm, cùng hình ảnh minh họa để đối tác có thể hình dung rõ hơn.

Điểm khiến chị Thanh Quỳnh tự tin nhất ở catalogue năm nay là sự đa dạng - về phong cách hình ảnh, về đề tài, về chức năng của tác phẩm - từ giải trí đến giáo dục, phi hư cấu - và cả về độ tuổi độc giả. "Có lẽ vì bản thân tôi lớn lên cùng nhiều truyền thống truyện tranh khác nhau, từ truyện tranh Pháp-Bỉ đến manga, nên cũng phần nào hiểu được khẩu vị hình ảnh và cách tiếp cận của các nhà xuất bản ở nhiều thị trường khác nhau. Điều này giúp tôi chọn lọc và giới thiệu các tác phẩm Việt Nam theo cách dễ tiếp cận hơn với đối tác quốc tế", chị bộc bạch.

Năm nay, Du Bút sẽ có một bàn giới thiệu bản quyền truyện tranh Việt Nam tại khu vực Comics Corner. Theo chị Thanh Quỳnh, đây là hạng mục còn khá mới của Hội sách Thiếu nhi Bologna, dành riêng cho những tác phẩm kể chuyện bằng hình ảnh có tính liên hoàn, tức các hình thức truyện tranh và tự sự hình ảnh.

Trong thời gian diễn ra hội sách, buổi sáng chị Thanh Quỳnh chủ yếu sẽ tham dự các tọa đàm và hội thảo xoay quanh xu hướng xuất bản, xu hướng đọc, hành vi độc giả, cũng như các vấn đề liên quan đến AI trong hợp đồng và bản quyền. Còn buổi chiều là thời gian tiếp đối tác tại bàn trưng bày.

Đại diện Du Bút cho hay hiện đã có nhiều nhà xuất bản đặt lịch hẹn để tìm hiểu về truyện tranh Việt Nam, "vì với nhiều bạn bè quốc tế, đây vẫn là một khái niệm còn rất mới. Có những người thật sự ngạc nhiên khi lần đầu biết đời sống sáng tác truyện tranh Việt", chị nói.

Sáng 15/4, chị sẽ tham gia một phiên chia sẻ ngắn trong tọa đàm The New Wave of Asian Comics (Làn sóng truyện tranh châu Á) - cuộc trò chuyện giữa ba đơn vị xuất bản truyện tranh độc lập đến từ Philippines, Nhật Bản và Việt Nam. "Du Bút rất vinh dự khi có cơ hội góp một góc nhìn chính xác và cập nhật về sự phát triển của truyện tranh Việt Nam trong bối cảnh châu Á hiện nay đến bạn bè quốc tế", chị Thanh Quỳnh bày tỏ.

Mục tiêu lớn nhất của đại diện Du Bút trong chuyến đi lần này là học hỏi. Chị đặc biệt quan tâm đến cách các nước nằm ngoài ba trung tâm truyện tranh lớn của thế giới (tức Nhật Bản, Pháp-Bỉ và Mỹ) đã xây dựng và phát triển thành công nền truyện tranh bản địa của mình, chẳng hạn Hàn Quốc, Đài Loan hay Philippines. Một câu hỏi nghiên cứu chị đã theo đuổi trong nhiều năm là: Vì sao ở một số quốc gia có xuất phát điểm tương tự Việt Nam, truyện tranh nội địa lại có thể được công chúng yêu thích, có chỗ đứng văn hóa rõ rệt và thậm chí đạt thành công thương mại đáng kể, trong khi ở Việt Nam thì điều đó vẫn còn đang trong quá trình hình thành?

Quan sát rõ hơn sự giao thoa giữa truyện tranh phương Đông và phương Tây cũng là một mục tiêu của chị Thanh Quỳnh trong chuyến công tác này. "Bạn đọc Việt Nam trong khoảng 30 năm qua chủ yếu lớn lên cùng manga, nhưng tôi tin trong thời gian tới bức tranh ấy sẽ dần thay đổi. Thị trường đang bắt đầu mở ra cho graphic novel, truyện tranh châu Âu và nhiều truyền thống truyện tranh khác", chị nhận định.

Chị Thanh Quỳnh không quên nhắc đến một mong muốn nữa, ấy là góp phần để lại ấn tượng đẹp về truyện tranh Việt Nam: đa dạng, giàu bản sắc và có tiềm năng phát triển dài hạn. Chị chưa bao giờ xem trao đổi bản quyền chỉ đơn thuần là chuyện “bán được gì ngay tại hội sách”, mà tâm niệm đó là một quá trình dài hơi để xây dựng quan hệ, hiểu định hướng của đối tác, và tìm ra những cơ hội phù hợp nhất cho cả hai phía. Do đó, đại diện Du Bút không quá đặt áp lực phải có kết quả tức thì, mà trân trọng những kết nối bền vững và những cuộc trao đổi thực sự có giá trị.

- Theo: Tri thức ZNews