Mối đe dọa của văn học không phải là công nghệ
Trong bài phát biểu quan trọng tại hội chợ, Julie Finch đưa ra một nhận định đáng chú ý: thách thức lớn nhất đối với văn học hiện nay không phải là công nghệ, mà là sự “thu hẹp” của trí tưởng tượng và tiếng nói trong văn hóa.
Theo bà, ngành xuất bản đang chịu nhiều áp lực: chi phí sản xuất tăng cao, doanh số sách ổn định lại sau đại dịch và đặc biệt là sự cạnh tranh khốc liệt của “nền kinh tế chú ý”, nơi sách phải cạnh tranh với phim trực tuyến, trò chơi điện tử và video ngắn.
Bà cảnh báo rằng các thuật toán và logic thị trường thường ưu tiên những nội dung quen thuộc, khiến ngành xuất bản dễ rơi vào tình trạng “đơn văn hóa”, nơi những tiếng nói mới hoặc khác biệt khó có cơ hội tiếp cận độc giả.
Trong bối cảnh đó, Finch cho rằng các lễ hội sách đóng vai trò như “quảng trường công cộng” của văn học – nơi độc giả và tác giả gặp gỡ trực tiếp, vượt ra ngoài ảnh hưởng của thuật toán. “Một cuốn sách không có độc giả thì chỉ sống được một nửa,” bà nói, nhấn mạnh rằng độc giả là đồng sáng tạo của văn hóa đọc.
Cơ hội cho những tiếng nói ít được lắng nghe
Một trong những mục tiêu quan trọng của London Book Fair là tạo cơ hội cho những cộng đồng và tác giả ít được chú ý trong ngành xuất bản toàn cầu.
Trong phiên thảo luận về xây dựng hệ sinh thái xuất bản quốc tế công bằng hơn, chương trình Untold Narratives đã chia sẻ những nỗ lực nhằm hỗ trợ các nhà văn đến từ các khu vực gặp nhiều rào cản.
Chương trình này hợp tác với British Council và British Library để khởi động sáng kiến dài hạn dành cho các nhà văn tại Sudan và South Sudan.
Theo các diễn giả, sự khác biệt giữa một tác giả chỉ được biết đến ở địa phương và một tác giả có tầm ảnh hưởng quốc tế thường nằm ở hạ tầng xuất bản: khả năng dịch thuật, mạng lưới phân phối, biên tập chất lượng và sự hỗ trợ từ các tổ chức trong ngành.
Thu hút thế hệ độc giả và người làm sách mới
Bên cạnh vấn đề đa dạng văn học, nhiều cuộc thảo luận tại hội chợ cũng tập trung vào sự suy giảm thói quen đọc sách của giới trẻ – một thách thức lớn đối với tương lai của ngành.
Regina Brooks, thành viên hội đồng cố vấn của hội chợ, cho biết một trong những sáng kiến đáng chú ý là chương trình kết nối dành cho những người trẻ làm việc trong ngành xuất bản. Chương trình này là sự hợp tác giữa London Book Fair, Frankfurt Book Fair và PEN International, nhằm nuôi dưỡng thế hệ lãnh đạo tiếp theo của ngành.
“Chúng ta đang nghe một lời kêu gọi rất rõ ràng: nếu muốn ngành xuất bản tồn tại, chúng ta phải tạo ra nhiều độc giả hơn,” Brooks nói.
Các trường đại học như Pace University, New York University và Oxford Brookes University cũng đưa sinh viên đến hội chợ với vai trò tình nguyện viên, giúp họ tiếp cận trực tiếp với ngành công nghiệp xuất bản quốc tế.
Một ngành nghề – và cũng là một cộng đồng
Đối với nhiều người trẻ tham dự hội chợ, trải nghiệm này cho thấy ngành xuất bản không chỉ là một lĩnh vực kinh doanh, mà còn là một cộng đồng toàn cầu gắn kết bởi tình yêu sách và tri thức.
Một sinh viên tham dự hội chợ đã chia sẻ rằng khoảnh khắc trò chuyện với các đại diện xuất bản quốc tế khiến cô nhận ra mình không chỉ bước vào một nghề nghiệp, mà còn bước vào một cộng đồng.
Trong bối cảnh ngành xuất bản đang phải thích nghi với công nghệ mới, thay đổi hành vi đọc và áp lực kinh tế, thông điệp của London Book Fair năm nay rất rõ ràng: tương lai của sách phụ thuộc vào việc bảo vệ sự đa dạng tiếng nói, xây dựng cộng đồng độc giả và nuôi dưỡng thế hệ làm sách tiếp theo.
- Tham khảo: The Publishers Weekly