Xây dựng thế giới không chỉ là tạo bối cảnh mà là xây dựng cả một hệ thống sống. Tác giả có thể phải thiết kế bản đồ, lịch sử, dòng dõi, ngôn ngữ, văn hóa, luật lệ, vũ trụ và những thế giới bên trong thế giới đó. Khi được xây dựng tốt, độc giả có thể hiểu thế giới ấy gần như những nhân vật đang sống trong đó.
- Điều đầu tiên cần có là trí tưởng tượng. Không cần bắt đầu với một hệ thống khổng lồ hay hoàn hảo; chỉ cần trí tưởng tượng và sự sẵn sàng “sống” trong thế giới mình tạo ra.
- Xác định địa điểm và thời gian. Hãy quyết định thế giới nằm ở đâu và câu chuyện diễn ra trong quá khứ, hiện tại hay tương lai. Sau đó, tạo một dòng thời gian để giải thích những sự kiện trong quá khứ đã hình thành thế giới hiện tại như thế nào.
- Xây dựng hệ thống luật lệ và quyền lực. Đặt ra các câu hỏi: Thế giới này vận hành theo quy luật vật lý nào? Xã hội có luật lệ gì? Ai nắm quyền? Ai không có quyền? Chính quyền được tổ chức ra sao? Người vi phạm luật sẽ bị trừng phạt thế nào?
- Đi sâu vào văn hóa và đời sống thường nhật. Cần hình dung người dân tin vào điều gì, xã hội coi trọng điều gì, họ sống và làm việc ở đâu, ăn gì, vui chơi thế nào, đối xử với trẻ em và người già ra sao; đồng thời nghĩ đến động vật, thực vật, thời tiết và mối quan hệ giữa con người với tự nhiên.
- Công nghệ cũng là một phần của xây dựng thế giới hư cấu. Hãy xác định thế giới có những phương tiện giao thông, hình thức liên lạc, công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin nào. Càng hiểu rõ những chi tiết này, tác giả càng có thể khiến thế giới trở nên sống động và nhất quán.
Đừng chỉ xây thế giới; hãy để thế giới tạo ra câu chuyện. Sau khi hiểu rõ thế giới, hãy “thả” nhân vật vào đó và quan sát điều gì xảy ra. Câu hỏi quan trọng nhất là: Thế giới này đã định hình con người như thế nào, và những xung đột nào tự nhiên nảy sinh từ đó?
Khi trả lời được hai câu hỏi này, bạn đã tìm thấy nền tảng cho câu chuyện của mình. Tuy nhiên, thế giới phải nhất quán nhưng không nên lấn át nhân vật và xung đột; nó nên phục vụ câu chuyện.
Xây dựng thế giới tốt không phải là nghĩ ra càng nhiều chi tiết càng tốt, mà là tạo ra một thế giới có quy luật rõ ràng, lịch sử hợp lý và đời sống đủ thuyết phục để từ chính thế giới ấy nảy sinh nhân vật, lựa chọn và xung đột.
- Tham khảo: TED-Ed