"Hum" - Tiểu thuyết đoạt giải thưởng Văn học Khí hậu 2026: Khi robot cảm nhận được nỗi đau con người
Giải thưởng Văn học Khí hậu 2026 vừa xướng tên "Hum" của nhà văn người Mỹ Helen Phillips, một cuốn tiểu thuyết mỏng nhưng đầy sức nặng về thế giới tương lai - nơi biến đổi khí hậu và trí tuệ nhân tạo cùng nhau định hình lại ý nghĩa của việc làm người.

 

Khi mất việc làm chưa phải là điều tồi tệ nhất

 

Câu chuyện xoay quanh May, một người phụ nữ bình thường sống trong một thành phố nóng bức và ngột ngạt, nơi những robot siêu thông minh được gọi là những "hum" đã thay thế con người trong hầu hết mọi công việc. Sau khi mất việc vào tay AI, May rơi vào nợ nần. Trong cơn tuyệt vọng, cô đồng ý tham gia một thí nghiệm tàn nhẫn: biến đổi khuôn mặt mình đến mức hệ thống giám sát không còn nhận ra cô nữa.

Đây không đơn thuần là câu chuyện về công nghệ hay thảm họa khí hậu. Thông qua cuộc đời May, tác giả Helen Phillips đặt ra những câu hỏi sâu sắc hơn: Người mẹ hy sinh đến đâu để bảo vệ gia đình? Hôn nhân có thể trụ vững thế nào trong một thế giới đang tan vỡ? Và liệu bản sắc con người có còn nguyên vẹn khi ngay cả khuôn mặt cũng không còn là của mình?

Giám khảo Jessie Greengrass gọi đây là "một cuốn tiểu thuyết đẹp và thân mật về những khó khăn của tình yêu và sự chăm sóc trong một thế giới ngày càng bị công nghệ làm trung gian - cuốn sách mà tôi vẫn không ngừng nghĩ đến từ khi gấp trang cuối."

 

Văn học khí hậu không chỉ là cảnh báo

 

Giải thưởng Văn học Khí hậu năm nay, với phần thưởng 10.000 bảng Anh, không chỉ tôn vinh một cuốn sách hay. Nó phản ánh một xu hướng đang ngày càng rõ nét trong văn học toàn cầu: thay vì mô tả thảm họa khí hậu như một viễn cảnh xa xôi, các nhà văn đang đặt con người với tình yêu, nỗi sợ, sự mâu thuẫn và khát vọng của họ vào chính giữa cuộc khủng hoảng đó.

Danh sách đề cử năm nay quy tụ tác giả từ Mỹ, Anh, Ukraine, Canada, Trung Quốc và Ấn Độ, với những câu chuyện trải dài từ thảo nguyên Ukraine đến sa mạc Australia, tất cả đều chung một mối lo: con người sẽ trở thành ai, khi thiên nhiên không còn như cũ?

"Hum" nổi bật không phải vì nó hù dọa người đọc, mà vì nó chạm vào điều gần gũi nhất: gia đình, miếng cơm manh áo, và tình yêu thương trong những ngày tháng ngột ngạt nhất.

- Trạm Đọc tổng hợp

Tags: