Dĩ nhiên, những câu lạc bộ sách kiểu đó vẫn tồn tại rất nhiều. (Cứ tiếp tục tận hưởng đi nhé các chị em! Là một người mẹ, tôi có thể khẳng định rằng hiếm có sự kết hợp nào tuyệt hơn một cuốn sách hay, một ly Chardonnay và một buổi tối không phải trông con.)

Nhưng trong khi hình ảnh book club truyền thống vẫn phổ biến trong trí tưởng tượng của nhiều người, các thế hệ trẻ hơn lại âm thầm tạo ra những cách đọc sách cùng nhau mới mẻ và thú vị hơn. Điều này đang được cả ngành xuất bản lẫn các nhà tâm lý học hoan nghênh.

Không khó hiểu khi Millennials và Gen Z đang tìm cách quay trở lại với việc đọc sách. Thống kê cho thấy việc đọc để giải trí đã giảm đều trong suốt hai thập kỷ qua, khi công nghệ ngày càng chiếm nhiều thời gian và sự chú ý của chúng ta. Nhưng giờ đây, một làn sóng phản ứng ngược với việc dành quá nhiều thời gian cho màn hình đang dần xuất hiện.

Những xu hướng như friction-maxxing, regularmaxxing hay analog bags có thể mang những cái tên hơi kỳ quặc. Nhưng chúng phản ánh mong muốn ngày càng lớn của người trẻ trong việc rời xa màn hình. “Touch grass” - chạm vào bãi cỏ, tức bước ra đời thực - là một cách để làm điều đó. Nhưng cuộn mình với một cuốn sách hấp dẫn còn thú vị hơn nhiều.

Doanh số tăng mạnh của các sản phẩm mang tính “analog” như đĩa vinyl hay điện thoại nắp gập cũng là minh chứng cho nhu cầu tìm lại những trải nghiệm không phụ thuộc công nghệ. (Tất nhiên, xu hướng này cũng được đặt cho một cái tên rất thời thượng: retro-innovation.)

Một phần nguồn năng lượng chống lại doomscrolling - thói quen lướt mạng vô thức - đang được chuyển thành việc tái định nghĩa book club. “Trong nhóm người trưởng thành trẻ tuổi, sự quan tâm tới câu lạc bộ sách đang tăng lên: khoảng 21% Gen Z và 29% Millennials cho biết họ tham gia ít nhất một câu lạc bộ sách,” nhà tâm lý học Joanna Pozzulo từ Carleton University chia sẻ trên The Conversation. “Nhưng họ đang tạo ra phiên bản rất riêng của mình.”

Vậy “phiên bản mới” ấy là gì? Một trong những xu hướng phổ biến hiện nay là thay những cuộc trò chuyện rôm rả bằng… sự im lặng.

“Một trong những mô hình phát triển nhanh nhất là silent book club - nơi các thành viên tụ họp tại thư viện hoặc quán cà phê để lặng lẽ đọc cuốn sách của riêng mình. Sau khoảng một giờ, họ có thể chọn trò chuyện với nhau hoặc ra về,” Pozzulo giải thích. “Hiện nay, silent book club đã có mặt tại 60 quốc gia với hơn 2.000 chi nhánh trên toàn thế giới.”

Phiên bản yên tĩnh này có thể giúp Gen Z cảm thấy thoải mái hơn khi dần quay lại với các tương tác trực tiếp ngoài đời thật. Nhưng đó không phải là mô hình duy nhất tận dụng sách để giúp thế hệ vốn nổi tiếng với sự lo âu xã hội này từng bước kết nối cộng đồng.

#BookTok và các cộng đồng đọc sách trực tuyến tương tự đã tạo ra những câu lạc bộ sách online thu hút độc giả trẻ bằng cách kết hợp giữa việc đọc offline và thảo luận online, theo Pozzulo.

“Không giống các câu lạc bộ địa phương truyền thống, nền tảng kỹ thuật số có thể trở thành trung tâm kết nối ảo nơi độc giả tham gia thảo luận, chia sẻ gợi ý sách và nhiều hoạt động khác mà không bị giới hạn địa lý,” cô viết. “Với nhiều người trẻ, sự linh hoạt này khiến book club dễ tiếp cận hơn và phù hợp hơn với lối sống bận rộn, thường xuyên di chuyển.”

Những người yêu thích mô hình “rượu vang và chuyện phiếm” truyền thống có thể cho rằng một câu lạc bộ sách trên mạng xã hội chỉ là phiên bản thay thế kém hấp dẫn của gặp gỡ trực tiếp. Nhưng thực tế, có rất nhiều lý do để vui mừng khi Gen Z và Millennials đang tìm ra cách riêng để biến book club thành một phần của mình.

Trước hết, việc ngày càng nhiều người trẻ đọc sách là tín hiệu đáng mừng đối với tất cả những ai sống nhờ ngành xuất bản - từ nhà xuất bản đến tác giả. Nhưng quan trọng hơn, việc đọc thực sự rất tốt cho sức khỏe tinh thần và cho cả cộng đồng.

Bất kỳ cách nào giúp chúng ta giành lại thời gian từ màn hình và dành nó cho sách vở đều là một chiến thắng.

Các nghiên cứu cho thấy kiểu đọc sâu cần thiết để hiểu và thảo luận về một cuốn sách thực sự có thể “tái cấu trúc” não bộ, giúp cải thiện khả năng tập trung và trí nhớ. Việc đọc cũng được chứng minh là hiệu quả hơn video hay podcast trong việc tiếp thu kiến thức. Thậm chí, nó còn tạo ra tác động tích cực lên cơ thể bằng cách gửi tín hiệu tới hệ thần kinh rằng cơ thể có thể thư giãn và chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.

Có lẽ vì thế mà “một khảo sát cho thấy 98% người tham gia nói rằng việc tham gia câu lạc bộ sách đã cải thiện sức khỏe tinh thần và giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn,” theo Pozzulo.

Và đó còn chưa tính đến vô số lợi ích đã được khoa học chứng minh của việc kết nối xã hội. Có rất nhiều cách để xã hội chống lại sự cô lập và tình trạng con người ngày càng tách rời nhau - những điều đang bào mòn sức khỏe tinh thần lẫn đời sống cộng đồng. Nhưng tham gia một câu lạc bộ sách chắc chắn là một cách đơn giản để bắt đầu.

Vì vậy, nếu những câu lạc bộ sách kiểu truyền thống với “các bà mẹ và rượu vang” chưa bao giờ phù hợp với bạn, thì tin vui là Gen Z đã nghĩ ra nhiều lựa chọn mới. Người trẻ đang tạo nên những hình thức book club khác nhau, nhưng vẫn giữ được những lợi ích cốt lõi của việc đọc cùng nhau.

Và cuối cùng, đây là một lưu ý dành riêng cho các chủ doanh nghiệp và quản lý: câu lạc bộ sách không chỉ tốt cho việc gắn kết cộng đồng hay học hỏi ngoài công việc. Chúng còn được chứng minh là giúp tăng tính gắn kết đội nhóm, thúc đẩy sáng tạo và khuyến khích văn hóa học hỏi trong môi trường công sở.

Điều đó có nghĩa là bạn có thể nên cân nhắc bắt đầu một book club tại công ty mình, dù là phiên bản im lặng, trực tuyến hay kiểu truyền thống với những cuộc trò chuyện bên ly Chardonnay.

- Theo: Inc.