Chúng là những thử thách. Giống như những người leo núi luôn bị cuốn hút bởi các đỉnh núi ngày một cao hơn, những độc giả đang dạo bước ở “chân núi văn chương” đều biết rằng, ở phía xa kia, mờ trong mây và phủ tuyết trắng, là những đỉnh núi đầy mê hoặc mang tên “Moby-Dick” (720 trang), “Bá tước Monte Cristo” (hơn 1.300 trang) hay “Hồng Lâu Mộng” (gần 2.576 trang).
Nhưng tìm ra 60 giờ để đọc tác phẩm của Proust thì không hề đơn giản. Việc mỗi tối đọc một hai trang cho đến khi ngủ gật sẽ không hiệu quả. Bạn cần nhiều kỹ thuật nếu muốn chinh phục núi cao và đọc những cuốn sách khủng cũng vậy.
Dưới đây là những lời khuyên nếu bạn muốn thử sức với những đỉnh cao vĩ đại nhất trong văn chương.
1/ Nghiên cứu bản đồ
Lão Tử viết trong “Đạo Đức Kinh”: “Hành trình ngàn dặm bắt đầu từ bước chân đầu tiên.”
Hãy cầm cuốn sách lên và “vẽ bản đồ” cho nó.
Có bao nhiêu chương?
Cấu trúc ra sao?
Các cột mốc quan trọng nằm ở đâu?
Mục lục có thể hữu ích, nhưng không gì bằng việc tự tay lật giở từng trang, làm quen với cách trình bày, nhịp chia đoạn và hình dáng tổng thể của cuốn sách.
Năm ngoái, tôi đọc “Những người khốn khổ” (dày gần 1.500 trang) của Victor Hugo và bắt đầu bằng việc tìm hiểu cấu trúc.
Cuốn sách được chia thành 5 phần lớn, mỗi phần gồm 8 “quyển” nhỏ và mỗi quyển lại chia thành các chương, có chương chỉ dài đúng một trang.
2/ Lập kế hoạch
Khi đã “cảm” được cuốn sách, hãy chia nó thành những phần có thể quản lý được. Bao gồm:
“Những người khốn khổ” có 365 chương, nên tôi quyết định dành cả một năm để đọc: mỗi ngày một chương. Cách này rất vừa vặn với cuộc sống, công việc và những cuốn sách khác.
Hãy đặt ra các cột mốc trung gian, ví dụ cuối mỗi tháng bạn nên đọc tới đâu. Điều này đặc biệt hữu ích khi bạn bị chậm tiến độ.
Một số cuốn sách rất hợp với cách đọc “theo kỳ”. Tôi luôn nghĩ sẽ thật thú vị nếu đọc “Nghìn lẻ một đêm” (gần 2.800 trang) trong đúng 1.001 đêm. Sau 2 năm 9 tháng, bạn hẳn sẽ cảm nhận được trọn vẹn trí tưởng tượng phi thường của Scheherazade…
3/ Đọc cùng người khác
Đọc những cuốn sách dài vui hơn khi có bạn đồng hành.
Năm ngoái, tôi và bạn đời cùng đọc “Những người khốn khổ”. Năm nay, chúng tôi đọc “Chiến tranh và Hòa bình” (gần 1.500 trang), và em trai cô ấy cũng tham gia.
Bạn sẽ “sống chung” với một cuốn sách rất lâu, nên việc chia sẻ trải nghiệm sẽ thú vị hơn: bàn luận về nhân vật mới xuất hiện, cùng buồn trước những biến cố, cùng vui vì những bất ngờ.
Đọc cùng người khác cũng giúp bạn có thêm sức bền. Sẽ luôn có người đi trước, để quay lại động viên bạn. Khi bạn bị sa lầy trong một đoạn văn khó, việc biết rằng sắp tới sẽ “dễ thở hơn” là một sự an ủi lớn.
Hãy làm Sherpa cho nhau. Aphra Behn - tác giả “Oroonoko” - từng nói: “Một người bạn trung thành và một thư viện tốt là chìa khóa của sự bình yên trọn vẹn.”
4/ Giữ cho cuốn sách “sống”
Về lý thuyết, bạn chỉ cần làm theo kế hoạch, đọc đều đặn, và kiên trì đến trang cuối. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy.
Ai cũng biết bắt đầu một cuốn sách thì dễ, kết thúc nó mới khó. Với sách dày, rất dễ mất đà. Càng lên cao, “oxy” càng loãng.
Dưới đây là một vài mẹo cá nhân mà tôi thấy vừa vui vừa hiệu quả để giữ cho cuốn sách luôn sống động.
5/ Đọc theo thời gian thực
Hãy thử để câu chuyện diễn ra đồng bộ với thời gian thật.
“Ulysses” của James Joyce (hơn 1.000 trang) diễn ra trong một ngày duy nhất - 16/6, từ 8 giờ sáng đến 4 giờ sáng hôm sau.
Năm nay tôi tự thử thách bản thân đọc toàn bộ “Ulysses” trong một ngày: bắt đầu lúc 8h, ăn khi nhân vật ăn sáng, ngắm hoàng hôn đúng thời điểm, và đọc xuyên đêm.
Hoặc “Thần khúc” (hơn 1.700 trang) của Dante, diễn ra trong tuần lễ Phục Sinh. Chỉ có một vấn đề nhỏ: Thiên đường nằm ngoài không gian và thời gian, bạn sẽ phải “tạm dừng thời gian trần thế” hoặc chấp nhận một chút thỏa hiệp.
Nếu muốn thử thách dài hơi hơn, hãy đọc “Clarissa” của Samuel Richardson (gần 1.400 trang) - tiểu thuyết viết hoàn toàn bằng thư, mỗi lá thư đều có ngày tháng. Bạn có thể đọc đúng theo thời gian câu chuyện diễn ra trong gần một năm.
Cách đọc này tạo cảm giác “đời thực”, giúp bạn gắn bó hơn và biến trải nghiệm đọc thành một kỷ niệm khó quên.
6/ Đọc ở đúng nơi
Hiệu ứng tương tự có thể đạt được khi bạn đọc sách ở những địa điểm phù hợp.
Tôi từng tái hiện “Chuyện kể ở Canterbury” của Chaucer (hơn 1.300 trang) bằng cách tập hợp một nhóm người và đi bộ từ London đến Canterbury, kể chuyện dọc đường, đúng theo các địa điểm trong tác phẩm.
Những ý tưởng khác:
Ước mơ của tôi là thuê một palazzo ở Fiesole trong 10 ngày cùng 10 người bạn, để kể lại toàn bộ 100 câu chuyện của “Decameron”.
10 tiểu thuyết dài nhất trong Penguin Classics
Theo: Penguin Random House