Bảy đại tội - Góc nhìn sinh học về bản tính người: Giải mã những điều sâu kín nhất trong con người bằng khoa học thần kinh     
Bảy đại tội - Góc nhìn sinh học về bản tính người: Giải mã những điều sâu kín nhất trong con người bằng khoa học thần kinh     
Trong “Bảy đại tội - Góc nhìn sinh học về bản tính người”, giáo sư Thần kinh học Guy Leschziner thực hiện một cuộc “giải phẫu” tâm trí nhằm xem xét bảy tội lỗi lớn nhất của con người dưới lăng kính khoa học thuần túy.
Bảy đại tội – Góc nhìn sinh học về bản tính con người
(0 lượt)
Từ lâu, con người vẫn quen nhìn những hành vi như giận dữ, tham lam, kiêu ngạo hay đố kỵ dưới lăng kính đạo đức và tôn giáo. Chúng được xem là những "tội lỗi" cần phải chế ngự để hướng tới một đời sống tốt đẹp hơn. Thế nhưng, những tiến bộ của khoa học thần kinh trong vài thập kỷ gần đây đang cho thấy một bức tranh phức tạp hơn rất nhiều: phía sau những lựa chọn tưởng như hoàn toàn thuộc về ý chí cá nhân lại có thể là sự tác động của não bộ, gen di truyền, hormone và môi trường sống.

Trong “Bảy đại tội - Góc nhìn sinh học về bản tính người”, giáo sư Thần kinh học Guy Leschziner thực hiện một cuộc “giải phẫu” tâm trí nhằm xem xét bảy tội lỗi lớn nhất của con người dưới lăng kính khoa học thuần túy. Thay vì tiếp cận từ góc độ đạo đức hay tôn giáo, tác giả cho rằng đó thực chất là những cơ chế sinh học và tâm lý học tiến hóa từng giữ vai trò quan trọng đối với sự sinh tồn của loài người.

Điểm đặc biệt của cuốn sách nằm ở cách tác giả kết hợp giữa khoa học và những câu chuyện có thật. Mỗi chương sách được xây dựng từ các trường hợp lâm sàng mà chính ông từng điều trị: một người trở nên bạo lực sau căn bệnh động kinh kéo dài suốt nhiều năm; những bệnh nhân phát triển hành vi tình dục mất kiểm soát do tổn thương não; những cá nhân bị thôi thúc bởi cơn thèm ăn, lòng tham hay sự ghen tuông vượt ngoài khả năng kiểm soát,... Từ những trường hợp tưởng như cá biệt ấy, tác giả từng bước giải thích cách các vùng não, chất dẫn truyền thần kinh và các yếu tố di truyền có thể tác động đến suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của con người.

Không dừng lại ở việc giải thích các cơ chế sinh học, cuốn sách còn đặt ra những câu hỏi lớn về trách nhiệm đạo đức và công lý. Nếu hành vi của một người bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi những bất thường trong não bộ, họ có hoàn toàn phải chịu trách nhiệm cho những gì mình làm hay không? Nếu lòng tham, sự tức giận hay dục vọng từng giúp tổ tiên chúng ta sinh tồn trong môi trường khắc nghiệt của quá trình tiến hóa, liệu chúng có nên bị nhìn nhận đơn thuần như những "tội lỗi"? Và nếu phần lớn hành vi của con người chịu sự chi phối của gen, não bộ và môi trường sống, thì ý chí tự do thực sự còn tồn tại đến đâu?

Với sự kết hợp giữa thần kinh học, di truyền học, tâm lý học tiến hóa và y học lâm sàng, “Bảy đại tội – Góc nhìn sinh học về bản tính người” không chỉ là một công trình phổ biến khoa học về bộ não. Cuốn sách còn là lời mời gọi độc giả nhìn lại những điều quen thuộc nhất ở chính mình: những ham muốn, cảm xúc, sai lầm và lựa chọn mà chúng ta thường cho là hoàn toàn do bản thân quyết định. Qua đó, Guy Leschziner mở ra một góc nhìn mới về bản chất con người – nơi ranh giới giữa đạo đức và sinh học, giữa tội lỗi và bệnh lý, giữa trách nhiệm và định mệnh trở nên phức tạp hơn nhiều so với những gì chúng ta vẫn tưởng.

Bìa sách sử dụng hình ảnh con rắn và quả táo biểu tượng quen thuộc trong câu chuyện Adam và Eva của Kinh Thánh. Theo truyền thuyết, việc ăn trái cấm giúp con người có được tri thức để phân biệt thiện ác, nhưng cũng mở đầu cho những đau khổ và sai lầm của nhân loại. Hình ảnh này chính là ẩn dụ cho chủ đề trung tâm của cuốn sách: hành trình tìm hiểu nguồn gốc của những "tội lỗi" đã đi cùng con người từ thuở sơ khai, và câu hỏi liệu chúng bắt nguồn từ lựa chọn đạo đức hay từ chính bản chất sinh học của chúng ta. 

Guy Leschziner: 'Reality is entirely a construct of our nervous system' |  Neuroscience | The Guardian

 

TÁC GIẢ CUỐN SÁCH

 

Guy Leschziner là giáo sư chuyên ngành thần kinh học và y học giấc ngủ tại Hệ thống Bệnh viện Guy’s and St Thomas’, đồng thời công tác tại Viện Tâm thần học, Tâm lý học và Khoa học Thần kinh thuộc King’s College London. 

Ngoài “Bảy đại tội - Góc nhìn sinh học về bản tính người”, ông còn là tác giả của nhiều bài báo và đầu sách có giá trị học thuật cao, tiêu biểu như “The Nocturnal Brain – Nightmares, Neuroscience”, “The Secret World of Sleep” (Bộ não về đêm – Ác mộng, khoa học thần kinh, thế giới bí mật của giấc ngủ) và “The Man Who Tasted Words” (Người đàn ông nếm thử vị ngôn từ). Ông cũng là người dẫn chương trình cho ba loạt phóng sự về khoa học thần kinh phát sóng trên BBC Radio 4 và World Service.

 

Tags: