Cuốn sách do Tiến sĩ Phạm Long và Tiến sĩ Trần Hậu Yên Thế - hai nhà nghiên cứu nhiều năm gắn bó với các công trình về mỹ thuật Đông Dương, đồng biên soạn. Với cấu trúc 100 câu hỏi - 100 câu trả lời, tác phẩm được tổ chức thành bốn phần như một cây đại thụ, dẫn dắt người đọc đi từ gốc rễ đến hoa trái của một di sản nghệ thuật:

- Phần 1 - Cội Rễ (10 câu hỏi): Khám phá bối cảnh xã hội trước giai đoạn Trường Mỹ thuật Đông Dương được thành lập. Khắc họa bối cảnh xã hội, văn hóa và giáo dục trước khi trường được thành lập, giúp người đọc hiểu những tiền đề lịch sử đã thai nghén nên một thiết chế nghệ thuật đặc biệt.

- Phần 2 - Gốc Thân (34 câu hỏi): Tái hiện những năm tháng khi đã hình thành và bắt đầu đi vào hoạt động của Trường Mỹ thuật Đông Dương.

- Phần 3 - Cành Nhánh (24 câu hỏi): Quá trình đào tạo cùng những bước đầu thực hành và làm nghề của sinh viên/ học viên được đào tạo trong Trường Mỹ thuật Đông Dương, các triển lãm đầu tiên cũng những giải thưởng đa lĩnh vực và những biến động xã hội, chính trị khiến Trường phân tách và mở ra nhiều ngã rẽ.

- Phần 4 - Hoa Lá (32 câu hỏi): Những thành tựu mà Trường Mỹ thuật Đông Dương đạt được sau khi đào tạo thành công ra những thế hệ nghệ sĩ-tri thức, sống và làm nghề với đam mê và tài năng để xây dựng nền mỹ thuật Việt.

Qua cuốn sách “Bách niên bách vấn: 100 câu hỏi về lịch sử Trường Mỹ Thuật Đông Dương” hai tác giả Phạm Long và Trần Hậu Yên Thế không chỉ cung cấp những tư liệu, kiến thức về bối cảnh lịch sử, hệ thống tổ chức, đội ngũ giáo sư và thành tựu của sinh viên, mà còn giải đáp những thắc mắc thú vị như: Vì sao trường có nhiều tên gọi khác nhau; Lý do lựa chọn địa điểm xây dựng?; Danh sách các hiệu trưởng/quyền hiệu trưởng; và liệu có phải trường chỉ đào tạo họa sĩ?…

Khắc họa hình ảnh của bốn gương mặt tiêu biểu trong lịch sử Trường Mỹ thuật Đông Dương: Victor Tardieu, Henry Gourdon, Nam Sơn Nguyễn Văn Thọ và Tô Ngọc Vân - những người đặt nền móng cho nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. 

Ở trung tâm là bức tranh gắn liền với tên tuổi Victor Tardieu, hình tượng Alma Mater - một biểu tượng của tri thức và học vấn cùng tòa nhà Victor Tardieu, mẫu kiến trúc Đông Dương đầu tiên thể hiện mối quan hệ khăng khít với Đại học Đông Dương. Tiếp đến là hình ảnh chiếc áo dài Lemur của Nguyễn Cát Tường và thương hiệu đồ gỗ Mémo của họa sỹ Trịnh Hữu Ngọc tượng trưng cho tinh thần liên ngành, kết hợp giữa bản sắc dân tộc và tư duy cách tân phương Tây. Cuối cùng, tờ Le Monôme cho chúng ta thấy sinh quyển tri thức của Đại học Đông Dương rất phong phú, sinh viên có cơ hội được học hỏi và giao lưu với các Trường khác trong và ngoài hệ thống.

Cuốn sách là lựa chọn đáng giá cho các bạn độc giả quan tâm đến Trương Mỹ thuật Đông Dương, lịch sử và văn hóa Việt Nam thời Pháp thuộc, đặc biệt là hành trình của nghệ thuật Bắc Kỳ. Đây cũng là một tài liệu giá trị dành cho sinh viên, giảng viên, nhà sưu tập, giới nghệ thuật và bảo tàng.

Tiến sĩ Phạm Long và Tiến sĩ Trần Hậu Yên Thế là hai nhà nghiên cứu đã có nhiều năm đồng hành, hợp tác trong các công trình về mỹ thuật Đông Dương.

Hai tác giả đã công bố nhiều bài viết trên Tạp chí Mỹ thuật và tham gia các dự án nghệ thuật tiêu biểu như Triển lãm “Mỹ thuật Đông Dương và nghệ thuật ứng dụng ở Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX” (2019), Triển lãm “Lấp Lánh Phố Nghề” ở Đình Kim Ngân (2025) Dự án bảo tồn hai bức phù điêu trên phố Hàng Lọng (2025).   

Tác phẩm tiêu biểu: Mỹ thuật và nghệ thuật ứng dụng ở Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX từ góc nhìn giáo dục nghệ thuật (2023).