Theo bài viết của Jonny Thomson trên Big Think, câu trả lời đã được triết gia Scotland David Hume đưa ra từ năm 1751 trong tác phẩm An Enquiry Concerning the Principles of Morals. Hume cho rằng khả năng được người khác yêu mến không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu mà còn giúp giảm bớt những va chạm trong xã hội, khiến cuộc sống của mọi người trở nên thuận lợi hơn.
Vì sao con người cần được người khác yêu mến?
Nếu con người vẫn sống theo từng nhóm săn bắt - hái lượm như hàng chục nghìn năm trước, mỗi cá nhân đều phải dựa vào cộng đồng để tồn tại. Người biết hợp tác sẽ được cả nhóm bảo vệ; còn người ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân, rất dễ bị bỏ lại phía sau khi gặp khó khăn.
Ngày nay, xã hội hiện đại giúp con người không còn phụ thuộc hoàn toàn vào cộng đồng để sinh tồn. Tuy nhiên, sự thân thiện và khả năng hợp tác vẫn là lợi thế rất lớn. Một người dễ mến thường nhận được nhiều sự tin tưởng, hỗ trợ và cơ hội hơn trong cuộc sống. Chính vì vậy, Hume xem phép lịch sự và cách cư xử như một "chất bôi trơn" giúp các mối quan hệ xã hội vận hành trơn tru hơn.
5 lời khuyên của David Hume để trở thành người ai cũng muốn ở cạnh
Theo Hume, con người vốn có xu hướng đề cao bản thân. Ai cũng muốn mình trở thành trung tâm của sự chú ý. Nhưng nếu ai cũng chỉ muốn nói về mình, mọi cuộc trò chuyện sẽ nhanh chóng trở nên khó chịu.
Ông cho rằng phép lịch sự thực chất là sự "hy sinh cái tôi" giữa các bên. Điều đó không có nghĩa là hạ thấp bản thân, mà là tạm thời nhường không gian cho người khác được thể hiện.
Trong thực tế, điều này có thể được thể hiện bằng những hành động rất đơn giản:
Một người biết lắng nghe thường tạo được thiện cảm hơn một người luôn cố gắng gây ấn tượng.
Hume nhận thấy mọi người đều thích ở cạnh những người mang lại cảm giác vui vẻ.
Ông cho rằng khi cuộc trò chuyện chỉ toàn sự nghiêm trọng và căng thẳng, người ta sẽ dần né tránh nhau. Ngược lại, một chút hài hước đúng lúc hay khả năng kể chuyện hấp dẫn có thể khiến bầu không khí trở nên dễ chịu hơn rất nhiều.
Điều này không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng phải pha trò, mà là biết giúp cuộc trò chuyện trở nên tự nhiên, thoải mái và giàu năng lượng tích cực. Theo Hume, sự vui vẻ có khả năng lan tỏa sang cả nhóm, giống như một ngọn lửa được truyền từ người này sang người khác.
Một trong những điều khiến người khác khó chịu nhất chính là sự kiêu ngạo.
Hume cho rằng khi một người liên tục khoe khoang về thành công, tài năng, ngoại hình hay địa vị của mình, điều đó vô tình khiến người đối diện cảm thấy bản thân kém cỏi hơn.
Người dễ mến thường có sự khiêm tốn chân thành. Họ không cần liên tục tìm kiếm sự công nhận từ người khác.
Bạn có thể:
Sự tự tin thực sự không cần đến việc liên tục chứng minh mình giỏi hơn người khác.
Jonny Thomson liên hệ tư tưởng của Hume với khái niệm Lễ của Khổng Tử.
Theo Khổng Tử, một người có giáo dưỡng là người biết ứng xử phù hợp với từng hoàn cảnh.
Hume cũng đồng tình với quan điểm này. Một cách nói chuyện phù hợp với bạn bè thân thiết chưa chắc đã thích hợp trong một buổi họp trang trọng. Điều phù hợp với người trẻ có thể trở nên lạc lõng nếu áp dụng nguyên xi ở người lớn tuổi.
Người được yêu mến là người biết quan sát bối cảnh, hiểu đối tượng mình đang giao tiếp và điều chỉnh cách nói chuyện, thái độ cũng như hành vi cho phù hợp với từng tình huống. Đây không phải là giả tạo, mà là biểu hiện của trí tuệ xã hội.
Lời khuyên cuối cùng của Hume nghe có vẻ đơn giản: hãy giữ cơ thể sạch sẽ.
Trong thế kỷ XVIII, điều này đặc biệt quan trọng vì điều kiện vệ sinh còn rất hạn chế. Tuy nhiên, Jonny Thomson cho rằng thông điệp của Hume rộng hơn nhiều.
Khi giao tiếp, con người không chỉ tương tác bằng lời nói mà còn chia sẻ cùng một không gian vật lý.
Điều đó có nghĩa là:
Một người lịch sự không chỉ thể hiện qua lời nói mà còn qua cách họ hiện diện trong không gian chung.
Bài học sau gần 300 năm vẫn còn nguyên giá trị
Jonny Thomson kết luận rằng lời khuyên của David Hume không nhằm biến con người thành những người giả tạo hay luôn cố làm hài lòng người khác.
Điều cốt lõi là hãy nhớ rằng con người vốn là sinh vật sống theo cộng đồng. Dù xã hội hiện đại đã thay đổi rất nhiều, chúng ta vẫn cần những mối quan hệ tốt đẹp để sống hạnh phúc và thuận lợi hơn.
Năm lời khuyên của Hume có thể tóm gọn thành một công thức đơn giản:
Theo Hume, chính những thói quen nhỏ ấy giúp giảm bớt "ma sát xã hội", khiến con người dễ kết nối với nhau hơn và cũng khiến cuộc sống trở nên dễ dàng hơn. Dù được viết từ năm 1751, những lời khuyên này vẫn phản ánh nhiều nguyên tắc cốt lõi của tâm lý học giao tiếp hiện đại.
- Tham khảo: Jonny Thomson
Bộ 3 cuốn sách giúp bạn nắm bắt được tâm lý của những người khác trong 'căn phòng'
1/ Thuật đọc nguội
https://www.nhasachnuagia.vn/thuat-doc-nguo
Làm thế nào để có thể áp dụng hiệu quả tâm lý học vào quan hệ giao tiếp?
Nhà giáo Hiroyuki Ishii (Nhật Bản) đã phát triển một kỹ năng giao tiếp mang tính thực tế cao – thuật đọc nguội. Trong tình huống không có sự chuẩn bị trước, kỹ năng này dùng để nắm bắt tâm lý của đối phương và dự báo sự việc sẽ diễn ra trong tương lai, nhờ đó có thể nhanh chóng được đối phương tin tưởng.
2/ Nhìn mặt là bắt hình dong
https://www.nhasachnuagia.vn/nhin-mat-la-bat-hinh-dong
Trong thời đại hiện nay, sự cạnh tranh hết sức khốc liệt, việc quan sát và nắm bắt được diễn biến tâm lý của người khác qua những chi tiết nhỏ nhất, từ đó chiếm thế chủ động trong quá trình giao tiếp chính là thứ vũ khí lợi hại mà bất cứ ai muốn thành công cũng đều phải có.
3/ Giải mã hành vi bắt gọn tâm lý
https://www.nhasachnuagia.vn/giai-ma-hanh-vi-bat-gon-tam-ly
Một số lượng lớn hành vi và cử chỉ của con người được thực hiện một cách vô thức. Do sự vô thức đó tiệm cận với nơi sâu kín nhất trong tâm trí, nên những hành động bản năng đó sẽ thể hiện nội tâm con người một cách rõ ràng nhất. Vì vậy chỉ cần nắm bắt được ý nghĩa của những hành động đó, chúng ta sẽ chạm tới được tiềm thức, hiểu được những điều sâu kín nhất trong tâm trí đối phương.