Nhưng liệu những cảm xúc ấy có thể nguy hiểm đến mức cướp đi sinh mạng của một người? Nói cách khác, liệu bạn có thể chết vì một trái tim tan vỡ?
Một trong những hiện tượng y học được ghi nhận rõ ràng nhất để trả lời câu hỏi này là "hiệu ứng góa bụa" (widowhood effect).
Các nghiên cứu trên những cặp vợ chồng cao tuổi cho thấy nguy cơ tử vong của một người có thể tăng tới 90% trong vòng ba tháng sau khi người bạn đời qua đời. Chính vì vậy, không ít cặp vợ chồng đã lần lượt ra đi chỉ cách nhau vài tháng, vài tuần, thậm chí vài ngày.
Có nhiều giả thuyết lý giải hiện tượng này. Một nghiên cứu phát hiện rằng nỗi đau buồn sâu sắc và trầm cảm có liên quan đến việc gia tăng các protein gây viêm trong máu, từ đó làm suy yếu hệ miễn dịch.
Bên cạnh đó, trầm cảm kết hợp với việc mất đi người bạn đời luôn chăm sóc, hỗ trợ cũng khiến nhiều người không còn đủ động lực để duy trì những thói quen chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Tương tự, căng thẳng kéo dài có thể làm thay đổi nồng độ hormone trong cơ thể, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và khiến hệ miễn dịch hoạt động mất cân bằng.
Mặc dù tất cả những yếu tố này đều có thể làm giảm tuổi thọ, vẫn còn một tình trạng khác mà ở đó cảm xúc mãnh liệt có thể trực tiếp đe dọa tính mạng con người: bệnh cơ tim Takotsubo.
Còn được gọi là bệnh cơ tim do căng thẳng hay hội chứng trái tim tan vỡ, căn bệnh này được các bác sĩ Nhật Bản mô tả lần đầu tiên vào năm 1990. Tên gọi "Takotsubo" xuất phát từ chiếc bẫy bắt bạch tuộc truyền thống của Nhật Bản, bởi khi mắc bệnh, tâm thất trái – một trong bốn buồng tim – sẽ phình to, tạo thành hình dạng rất giống chiếc bẫy này.
Phần lớn bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn sau vài tuần. Tuy nhiên, khoảng 5% trường hợp sẽ gặp phải tình trạng ngừng tim có khả năng gây tử vong.
Cho đến nay, nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn đang được nghiên cứu. Điều đáng chú ý là hội chứng này thường xuất hiện sau một biến cố cảm xúc đột ngột.
Không chỉ nỗi đau tột cùng mà cả niềm vui quá mức cũng từng được ghi nhận là yếu tố khởi phát bệnh. Điều đó cho thấy không phải bản chất của cảm xúc quan trọng, mà chính cường độ của cảm xúc mới là yếu tố quyết định.
Khi con người trải qua những cảm xúc cực mạnh, cơ thể sẽ giải phóng lượng lớn hai loại hormone: epinephrine (adrenaline) và norepinephrine.
Hai hormone này tác động lên các thụ thể beta-adrenergic, vốn tập trung với mật độ rất cao tại tâm thất trái.
Các nhà nghiên cứu cho rằng trong hội chứng Takotsubo, lượng hormone tăng đột ngột khiến tâm thất trái co bóp liên tục với cường độ lớn.
Chỉ trong vài phút, buồng tim này bị "kiệt sức" và không còn đủ khả năng bơm máu hiệu quả. Máu bắt đầu ứ đọng bên trong tâm thất.
Đồng thời, sự gia tăng hormone cũng có thể khiến các mạch máu nuôi tim co thắt. Vì vậy, mặc dù trong tim vẫn chứa đầy máu, chính cơ tim lại không nhận đủ oxy và dưỡng chất để hoạt động bình thường.
Kết quả là người bệnh xuất hiện các triệu chứng rất giống một cơn đau tim: đau tức ngực dữ dội và khó thở.
Tuy nhiên, khác với nhồi máu cơ tim, các động mạch vành của họ không hề bị tắc nghẽn.
Sự giống nhau về triệu chứng khiến hội chứng Takotsubo rất khó chẩn đoán và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh tim mạch phổ biến khác.
May mắn là phương pháp điều trị ban đầu đối với hội chứng trái tim tan vỡ gần như giống với điều trị nhồi máu cơ tim.
Các bác sĩ có thể kê thuốc chống đông để ngăn hình thành cục máu đông trong tim và thuốc chẹn beta nhằm làm chậm nhịp co bóp của tim.
Về lâu dài, người bệnh có thể tiếp tục sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc điều hòa huyết áp để bảo vệ chức năng tim.
Dẫu vậy, hiện nay vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu dành riêng cho hội chứng Takotsubo. Các bác sĩ cũng chưa thể dự đoán chính xác thời điểm căn bệnh sẽ xảy ra.
Nhóm có nguy cơ cao nhất là phụ nữ sau mãn kinh, có thể do hormone estrogen vốn có tác dụng bảo vệ hệ tim mạch, trong khi lượng estrogen giảm đáng kể sau thời kỳ mãn kinh.
Tuy nhiên, trên thực tế, bất kỳ ai cũng có thể trải qua những cú sốc cảm xúc đủ mạnh để kích hoạt hội chứng này.
Tin đáng mừng là đa số bệnh nhân đều hồi phục hoàn toàn.
Dù cơ thể con người rất nhạy cảm trước những thăng trầm của cảm xúc, nó cũng sở hữu khả năng phục hồi đáng kinh ngạc.
Cũng giống như một chiếc xương bị gãy có thể lành lại theo thời gian, một trái tim tan vỡ cũng có thể chữa lành nếu được chăm sóc và có đủ thời gian.
- Theo: TEDEx
- Xem video gốc tại: https://www.youtube.com/watch?v=DbEZmLoGDbk