100/ Hỡi những người tiên phong - Willa Cather (1918)

Tác phẩm nổi tiếng nhất của Cather kể về những người nhập cư đến Nebraska, đồng thời phác họa sâu sắc vùng Trung Tây nước Mỹ cuối thế kỷ 19. Nhà phê bình HL Mencken từng gọi đây là “một trong những cuốn tiểu thuyết hay nhất mà một người Mỹ từng viết”. Những khó khăn nơi vùng biên cương, sự kiên cường của con người và vai trò trung tâm của làn sóng di cư trong lịch sử nước Mỹ được tái hiện bằng thứ văn chương đầy ánh sáng và cảm xúc.

99/ The Go-Between - LP Hartley (1953)

Khi một người đàn ông trung niên sống khép kín tình cờ tìm lại cuốn nhật ký thời thơ ấu, ông không ngờ rằng bên trong đó là một câu chuyện đau lòng về tình yêu và sự tan vỡ - đồng thời cũng là chìa khóa lý giải cho sự trưởng thành dang dở của chính mình. Trong tác phẩm nổi tiếng nhất của mình, Hartley đã xuất sắc tái hiện thế giới người lớn qua góc nhìn của một đứa trẻ. Cuốn sách sau đó được chuyển thể thành phim năm 1971 với sự tham gia của Julie Christie và Alan Bates, kịch bản do Harold Pinter chấp bút.

98/ The Road - Cormac McCarthy (2006)

Một thảm họa toàn cầu không được gọi tên đã kéo theo sự sụp đổ của nền văn minh nhân loại. Mười năm sau, những người sống sót cuối cùng đã rơi vào cảnh ăn thịt lẫn nhau để sinh tồn. Giữa nước Mỹ hoang tàn, một người cha và cậu con trai nhỏ lên đường hướng ra biển, biết rằng mỗi khoảnh khắc có thể là lần cuối cùng của họ. Câu chuyện về tình phụ tử và sức chịu đựng trong thế giới hậu tận thế lạnh lẽo này khiến người đọc cảm nhận sâu sắc sự mong manh của con người trước khủng hoảng khí hậu.

97/ Bẫy 22 - Joseph Heller (1961)

Heller đặt tác phẩm châm biếm đen tối của mình giữa bối cảnh các phi công chiến đấu Mỹ đóng quân trên một hòn đảo của Ý vào đầu những năm 1940. Thông qua việc đặt câu hỏi làm sao một người tỉnh táo có thể tồn tại giữa sự điên loạn của chiến tranh, cuốn sách đã tạo ra thuật ngữ Bẫy 22 -  những tình huống vô vọng và đầy mâu thuẫn. Ban đầu, tiểu thuyết có tên là “Bẫy 18” (Catch-18), nhưng đã được đổi để tránh nhầm lẫn với một cuốn sách khác mang tên “Mila 18”, nay hầu như đã bị lãng quên.

96/ Pedro Páramo - Juan Rulfo (1955)

Xin cảnh báo trước: nếu không có cuốn tiểu thuyết ngắn này của nhà văn Mexico Juan Rulfo, có lẽ một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất trong danh sách này đã không tồn tại. Gabriel García Márquez từng đọc Pedro Páramo chỉ trong một lần và ngay ngày hôm sau ông bắt đầu viết “Trăm năm cô đơn”. Trong câu chuyện siêu thực này, một người con trai lên đường tìm cha mình - tên bạo chúa Pedro Páramo - tại thị trấn nông thôn Comala, nơi giờ đây chỉ còn những hồn ma sinh sống. Đây cũng là cuốn tiểu thuyết duy nhất mà Rulfo xuất bản trong suốt cuộc đời mình.

95/ Trở lại cố hương - Thomas Hardy (1878)

Những cuộc gặp gỡ dang dở và hiểu lầm liên tiếp đeo bám các cặp đôi trẻ trong bi kịch giàu chất thơ này, lấy bối cảnh tại vùng Wessex hư cấu của Hardy - nơi người dân kiếm sống bằng cách thu hoạch cây kim tước gai góc. Một con rắn độc xuất hiện như mắt xích định mệnh, góp phần đẩy câu chuyện tới kết cục đau thương.

94/ The Known World - Edward P Jones (2003)

Đây là tác phẩm đầu tay của Edward P Jones từ là người vô gia cư và trải qua nghèo khó. Cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh miền Nam nước Mỹ trước Nội chiến, kể về một người đàn ông da màu được trả tự do nhưng rồi lại trở thành chủ nô lệ. Với lối kể chuyện mạnh mẽ cùng góc nhìn đạo đức đầy phức tạp, cuốn sách đã giành giải Pulitzer Prize.

93/ Thành phố vô hình - Italo Calvino (1972)

Nhà thám hiểm người Venice thế kỷ 13 Marco Polo kể cho hoàng đế Trung Hoa Kublai Khan nghe những bài văn xuôi đầy chất thơ về 55 thành phố hư cấu. Nhưng kỳ lạ thay, ông không hề nhắc đến quê hương Venice của mình. “Mỗi lần tôi miêu tả một thành phố, tôi thực ra đang nói điều gì đó về Venice.” Đằng sau những suy tưởng giàu tính nghệ thuật, bản sắc, văn hóa và trí tưởng tượng là một cấu trúc toán học chặt chẽ - Calvino từng mô tả cuốn tiểu thuyết như một khối đa diện.

92/ Giáo dục tình cảm - Gustave Flaubert (1869)

Khi mới ra mắt, “Giáo dục tình cảm” (Sentimental Education) từng bị giới phê bình chỉ trích nặng nề. Họ công kích cấu trúc rời rạc và cho rằng tác phẩm thiếu cốt truyện rõ ràng; thậm chí Henry James còn gọi nó là “buồn tẻ một cách cầu kỳ và nặng nề”. Tuy nhiên, về sau cuốn sách được nhìn nhận như một trong những tác phẩm đổi mới nhất của Flaubert. Tiểu thuyết theo chân một chàng trai trẻ với tình yêu không thành và những tham vọng lạc hướng tại nước Pháp giữa thế kỷ 19 - một bức chân dung về sự vỡ mộng và trạng thái trì trệ cảm xúc.

91/ Cuộc đời và số phận - Vasily Grossman (1980)

Nhà báo người Do Thái gốc Ukraine Vasily Grossman từng tận mắt chứng kiến trận Stalingrad và các trại hủy diệt của Đức Quốc xã. Được viết vào năm 1959, thiên sử thi về cuộc sống nơi mặt trận phía Đông trong Thế chiến II của ông đã bị kiểm duyệt và chỉ được bí mật đưa sang phương Tây sau khi ông qua đời. Ngày nay, tác phẩm thường được xem như phiên bản “Chiến tranh và Hòa bình của Liên Xô”.

90/ Căn phòng của Jacob - Virginia Woolf (1922)

“Căn phòng của Jacob” là cuốn tiểu thuyết thử nghiệm đầu tiên của Woolf. Thông qua những cuộc trò chuyện, ký ức và góc nhìn của người khác, tác phẩm ghép lại cuộc đời của Jacob Flanders - từ thời thơ ấu, quãng đời ở Cambridge cho tới khi sống tại London. Cuốn sách thường được xem như lời tưởng niệm dành cho anh trai Thoby của Woolf, người đã qua đời vì bệnh thương hàn khi mới 26 tuổi. Đồng thời, nó cũng đặt ra những câu hỏi về sự vô nghĩa của chiến tranh và việc con người không bao giờ thực sự hiểu lẫn nhau. Trong nhật ký, Woolf từng viết: “Tôi nghĩ Jacob là một bước đi cần thiết để tôi giải phóng chính mình trong sáng tác.”

89/ The Left Hand of Darkness - Ursula K Le Guin (1969)

Một nhà du hành đặt chân tới hành tinh băng giá nơi cư dân không có giới tính cố định: người Gethen mang đặc điểm lưỡng tính và chỉ trở thành nam hoặc nữ trong giai đoạn sinh sản. Đây là một thí nghiệm tư tưởng mang tính đột phá về nữ quyền, được viết bởi một trong những tiếng nói nhân văn và độc đáo nhất của dòng văn học giả tưởng.

88/ Ragtime - EL Doctorow (1975)

Lấy bối cảnh New York thời kỳ nhạc jazz bùng nổ, cuốn tiểu thuyết đưa những nhân vật có thật như Henry Ford, JP Morgan và Harry Houdini xuất hiện cùng ba gia đình hư cấu - một da màu, một Do Thái và một da trắng. Đây là kiểu tiểu thuyết lịch sử khiến quá khứ như sống dậy đầy mạnh mẽ. Cựu tổng thống Barack Obama từng gọi Doctorow là tác giả yêu thích của mình sau William Shakespeare.

87/ The Line of Beauty - Alan Hollinghurst (2004)

Sau khi chuyển tới London để làm nghiên cứu sinh về Henry James, chàng trai tỉnh lẻ Nick Guest được gia đình Fedden hào nhoáng chào đón nhưng chỉ ở một mức độ nhất định. Anh bị cuốn vào thế giới của nghệ thuật, cocaine và chính trị bảo thủ Anh quốc. Hollinghurst đã khắc họa đầy ám ảnh cảm giác lạc lõng của một người ngoài cuộc giữa tầng lớp đặc quyền, đồng thời tái hiện xuất sắc sự xa hoa và đạo đức giả của nước Anh thập niên 1980, cùng màn xuất hiện bất ngờ của Margaret Thatcher.

86/ The Turn of the Screw - Henry James (1898)

Khi một cô gia sư được gửi tới một căn biệt thự biệt lập ở vùng quê để chăm sóc hai đứa trẻ mồ côi, cô dần tin rằng những linh hồn tà ác đang ám lấy chúng. Đây là một trong những câu chuyện ma kinh điển nhất của văn học Anh. Tác phẩm đầy ngột ngạt của Henry James được lấy cảm hứng từ một câu chuyện mà Tổng giám mục Canterbury từng kể cho ông nghe. Dù James gọi đây là một tác phẩm “viết để giải trí kiếm tiền”, cuốn tiểu thuyết ngắn đầy mơ hồ và ám ảnh này đã truyền cảm hứng cho nhiều phiên bản chuyển thể, từ vở opera năm 1954 của Benjamin Britten đến bộ phim The Innocents năm 1961, với Truman Capote tham gia viết kịch bản.

85/ Người ăn chay - Han Kang (2007)

Tiểu thuyết này của tác giả Han Kang đã giành giải International Booker Prize năm 2016. Câu chuyện gồm ba phần xoay quanh một người phụ nữ quyết định từ chối ăn thịt sau hàng loạt cơn ác mộng dữ dội, và cuối cùng bị đưa vào bệnh viện tâm thần. Sau thành công của cuốn sách này, Han Kang tiếp tục giành giải Nobel Văn học năm 2024.

84/ Thế giới ngầm của Ripley - Patricia Highsmith (1955)

Trong loạt năm tiểu thuyết về kẻ lừa đảo Tom Ripley, Highsmith đã tạo nên một nhân vật vừa đáng ghê tởm về mặt đạo đức, vừa khiến người đọc đồng cảm một cách kỳ lạ. Ripley là một kẻ cơ hội lạnh lùng, đầy tham vọng và nguy hiểm, nhưng thật khó để không cổ vũ hắn trong câu chuyện về sự hào nhoáng và lòng tham diễn ra trên bờ biển Amalfi của Ý. Nhân vật này đặc biệt được giới làm phim yêu thích và từng được thể hiện bởi Matt Damon, John Malkovich và gần đây nhất là Andrew Scott.

83/ Giã từ vũ khí - Ernest Hemingway (1929)

Được viết dựa phần nào trên trải nghiệm của chính Hemingway trong World War I, cuốn tiểu thuyết là hồi ký của một người lính Mỹ phục vụ cho quân đội Ý, đồng thời kể về mối tình bi kịch với một nữ y tá người Anh. Hemingway từng viết gần 50 phiên bản khác nhau cho phần kết và lập danh sách hơn 30 nhan đề khả dĩ cho tác phẩm. Sau khi gửi bản thảo cho F Scott Fitzgerald đọc góp ý và nhận lại hàng trang chỉnh sửa, ông nổi tiếng với câu trả lời ngắn gọn: “Kiss my ass”.

82/ The End of the Affair - Graham Greene (1951)

Mối quan hệ giữa nhà văn Maurice Bendrix và Sarah Miles (được cho là lấy cảm hứng từ mối tình ngoài đời của tác giả với con gái đỡ đầu của mình) kết thúc khi Sarah thực hiện một giao kèo với Chúa giữa thời kỳ London bị ném bom trong chiến tranh. Phản bội, đạo đức và đức tin - tất cả những chủ đề lớn trong văn chương Greene đều xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết ngắn nhưng giàu cảm xúc lấy bối cảnh quanh khu Clapham Common. Bạn thân của Greene và cũng là một người cải đạo sang Công giáo, Evelyn Waugh, từng nhận xét đây là “một câu chuyện đẹp và xúc động hiếm có”.

81/ Gia đình Buddenbrook - Thomas Mann (1901)

Thomas Mann xuất bản cuốn tiểu thuyết về sự suy tàn cả về tài chính lẫn tinh thần của một gia đình giàu có ở Đức thế kỷ 19 khi ông mới ngoài hai mươi tuổi. Tác phẩm từng gây tranh cãi vì được cho là lấy cảm hứng trực tiếp từ chính tầng lớp xã hội quanh ông. William Faulkner từng xem đây là tiểu thuyết vĩ đại nhất của thế kỷ 20, trong khi cụm từ “hiệu ứng Buddenbrooks” ngày nay được dùng để chỉ hiện tượng các doanh nghiệp gia đình dần suy yếu qua nhiều thế hệ.

Bạn hãy quay lại vào ngày mai để tìm hiểu danh sách từ 80 đến 61 nhé!

- Theo: The Guardian